Chuyển Đổi IFRS Là Gì? Vì Sao Doanh Nghiệp Cần Thực Hiện?

Chuyển đổi IFRS là quá trình rà soát và điều chỉnh số liệu từ hệ thống kế toán đang áp dụng để lập báo cáo tài chính theo Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế. Với doanh nghiệp Việt Nam, điểm xuất phát thường là số liệu theo VAS. Kế toán cần xác định khoản mục nào phải ghi nhận thêm, đo lường lại, phân loại lại hoặc bổ sung thuyết minh.

Khi chuyển đổi VAS sang IFRS, một công ty thuê kho cần cả lịch thanh toán lẫn hợp đồng. Kế toán phải xác định thời hạn thuê, tỷ lệ chiết khấu và số dư nợ thuê từng kỳ. Nếu đến ngày khóa sổ mới đi tìm hợp đồng, nhóm dễ trễ hạn báo cáo.

Khóa học Chuyển Đổi Từ VAS Sang IFRS tại PT Academy đi từ những công việc như vậy. Học viên tập đối chiếu hai hệ thống, phân tích khoản mục và làm bài tập chuyển đổi IFRS trên số liệu báo cáo.

Chuyển Đổi IFRS Là Gì? 5 Bước Áp Dụng Tại Doanh Nghiệp

Chuyển đổi IFRS là gì và số liệu thay đổi ở đâu?

Khi chuyển đổi báo cáo tài chính sang IFRS, doanh nghiệp đối chiếu chính sách kế toán hiện hành với yêu cầu của từng chuẩn mực có liên quan. Nhóm chuyển đổi IFRS dùng bảng cân đối số phát sinh để lấy số gốc. Hợp đồng và sổ chi tiết cung cấp căn cứ xử lý.

Việc cần làm khi chuyển đổi IFRS Câu hỏi kế toán cần trả lời
Ghi nhận hoặc loại bỏ khoản mục Theo IFRS, doanh nghiệp có phải đưa khoản mục này lên báo cáo hay loại bỏ khoản đã ghi nhận?
Đo lường lại Giá trị ghi sổ có cần tính lại bằng dữ liệu hợp đồng, tỷ lệ chiết khấu hoặc ước tính phù hợp?
Phân loại và trình bày Số liệu thuộc chỉ tiêu nào? Cần tách ngắn hạn, dài hạn hoặc trình bày riêng ở đâu?
Bổ sung thuyết minh Người đọc cần biết chính sách, giả định và thông tin nào để hiểu số liệu?

Chuyển đổi IFRS lần đầu cần chuẩn bị số liệu từ kỳ nào?

IFRS 1 quy định cách lập bộ báo cáo tài chính IFRS đầu tiên của doanh nghiệp. Giả sử doanh nghiệp có niên độ trùng năm dương lịch, lập bộ báo cáo IFRS đầu tiên cho năm 2028 và trình bày một năm so sánh đầy đủ. Khi đó, ngày chuyển đổi sang IFRS là 01/01/2027. Nhóm dự án cần lập báo cáo tình hình tài chính đầu kỳ tại ngày này và chuẩn bị lại số liệu so sánh năm 2027 theo IFRS.

Khi chuyển đổi IFRS lần đầu, nhóm dự án cần xem xét các miễn trừ được lựa chọn và các ngoại lệ bắt buộc theo IFRS 1. Hồ sơ giải trình cần làm rõ tác động đến tình hình tài chính, kết quả hoạt động và dòng tiền. IFRS 1 yêu cầu các bảng đối chiếu vốn chủ sở hữu và tổng thu nhập toàn diện.

Vì sao doanh nghiệp cần chuyển đổi IFRS?

Gửi số liệu nhất quán cho công ty mẹ và đối tác tài chính

Với doanh nghiệp FDI, nhu cầu chuyển đổi báo cáo sang IFRS thường xuất hiện khi công ty mẹ yêu cầu dữ liệu theo chính sách kế toán tập đoàn. Bộ dữ liệu hợp nhất có thể cần số dư nợ thuê, chi phí lãi và khấu hao tài sản quyền sử dụng. Kế toán có thể dùng cùng một lịch tính để cập nhật các chỉ tiêu này qua từng kỳ.

Khi gọi vốn hoặc thẩm định, chuyển đổi IFRS giúp các bên dễ so sánh số liệu trên cùng cơ sở kế toán. Chẳng hạn, khi nhà đầu tư hỏi doanh thu đến từ hàng đã giao hay dịch vụ còn phải cung cấp, phòng tài chính có thể giải thích bằng bảng đối chiếu doanh thu với hợp đồng.

Giải thích biến động cho CFO và ban điều hành

Một điều chỉnh từ chuyển đổi VAS sang IFRS có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ nợ hoặc cách phân tích chi phí. Với hợp đồng thuê, tiền thanh toán, chi phí lãi và khấu hao được theo dõi riêng. Nếu dùng EBITDA, CFO cần kiểm tra cách xác định chỉ tiêu trong báo cáo quản trị hoặc hợp đồng vay trước khi so sánh các kỳ.

Khi triển khai IFRS cho doanh nghiệp, phòng tài chính có thể lập bảng đối chiếu theo từng khoản mục trọng yếu. CFO nhìn được phần biến động do kinh doanh, phần do thời điểm ghi nhận và phần do thay đổi cách đo lường. Đây là cơ sở để giải thích vì sao lợi nhuận sau chuyển đổi IFRS có thể thay đổi dù khách hàng và hợp đồng vẫn như cũ.

Doanh nghiệp Việt Nam có phải chuyển đổi sang IFRS từ năm 2027?

Việc áp dụng cần được xem xét theo đối tượng và căn cứ pháp lý cụ thể. Thông tư 118/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/01/2027, hướng dẫn việc lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán đối với doanh nghiệp và tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam thuộc phạm vi quy định. Thông tư áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.

Khi chuẩn bị chuyển đổi IFRS, kế toán trưởng cần xác định rõ đầu ra là bộ báo cáo tài chính IFRS hay bộ số liệu phục vụ hợp nhất theo yêu cầu công ty mẹ. Hai đầu ra khác nhau về phạm vi kiểm tra, mức độ thuyết minh và căn cứ lập báo cáo. Phiếu giao việc nên ghi rõ đối tượng nhận báo cáo, kỳ báo cáo và đầu mối duyệt các điều chỉnh.

Hai tình huống chuyển đổi VAS sang IFRS thường gặp

Chuyển đổi IFRS đối với hợp đồng thuê kho

Giả sử doanh nghiệp thuê kho trong ba năm, trả 300 triệu đồng vào cuối mỗi năm. Hợp đồng thuộc phạm vi ghi nhận theo IFRS 16 và tỷ lệ chiết khấu dùng trong ví dụ là 8%/năm. Giá trị hiện tại của ba khoản thanh toán, cũng là nợ thuê ban đầu trong ví dụ, xấp xỉ 773,1 triệu đồng. Nếu không có khoản trả trước, chi phí trực tiếp ban đầu, ưu đãi thuê hoặc nghĩa vụ hoàn trả mặt bằng, tài sản quyền sử dụng ban đầu cũng là 773,1 triệu đồng.

Khi lập bảng chuyển đổi IFRS cho năm đầu, chi phí lãi khoảng 61,9 triệu đồng. Sau khi thanh toán 300 triệu đồng, nợ thuê còn khoảng 535 triệu đồng. Nếu tài sản quyền sử dụng được khấu hao đường thẳng trong ba năm, khấu hao năm đầu khoảng 257,7 triệu đồng.

Khi chuyển đổi báo cáo theo IFRS, kế toán cần kiểm tra thêm ngày bàn giao kho, phụ lục giá thuê, quyền gia hạn và căn cứ chọn tỷ lệ chiết khấu. Thời hạn thuê thay đổi có thể ảnh hưởng đến nợ thuê và khấu hao. Theo IFRS 16, nếu có thể dễ dàng xác định lãi suất ngầm định trong hợp đồng, doanh nghiệp sử dụng mức đó. Trường hợp còn lại sử dụng lãi suất đi vay biên của bên thuê.

Chuyển đổi IFRS đối với doanh thu bán máy kèm dịch vụ

Một doanh nghiệp bán máy kèm 12 tháng bảo trì với tổng giá hợp đồng 120 triệu đồng. Giả sử máy và dịch vụ là hai nghĩa vụ riêng biệt, có giá bán độc lập lần lượt là 110 triệu và 22 triệu đồng. Khi chuyển đổi doanh thu theo IFRS, doanh nghiệp phân bổ giá hợp đồng theo tỷ lệ giá bán độc lập. Kết quả là 100 triệu đồng cho máy và 20 triệu đồng cho bảo trì.

Doanh thu bán máy được ghi nhận khi quyền kiểm soát máy chuyển cho khách hàng. Nếu dịch vụ bảo trì được cung cấp đều trong năm, phần doanh thu bảo trì được ghi nhận trong 12 tháng. Sau sáu tháng, tổng doanh thu lũy kế theo giả định trên là 110 triệu đồng. Khi chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS, kế toán đối chiếu con số này với doanh thu đã ghi sổ để xác định có cần điều chỉnh tại ngày báo cáo hay không.

Quy trình chuyển đổi IFRS qua 5 bước

1. Xác định phạm vi và kỳ báo cáo

Trước khi chuyển đổi BCTC sang IFRS, nhóm dự án cần thống nhất loại báo cáo, kỳ áp dụng, dữ liệu so sánh và đơn vị thuộc phạm vi triển khai. Nếu mục tiêu là gửi dữ liệu hợp nhất hàng tháng, kế toán nên xin mẫu báo cáo và chính sách kế toán của tập đoàn ngay từ đầu. Mẫu đó cho biết chỉ tiêu nào cần tách và cấp độ chi tiết công ty mẹ yêu cầu.

2. Lập danh sách chênh lệch VAS và IFRS

Bảng đánh giá chênh lệch nên có từng khoản mục, chính sách hiện hành, quy định IFRS liên quan, dữ liệu cần bổ sung và người phụ trách. Với chuyển đổi VAS sang IFRS tại doanh nghiệp thương mại, có thể bắt đầu từ doanh thu, công nợ, hàng tồn kho và hợp đồng thuê. Khoản mục có giá trị nhỏ vẫn cần xem xét nếu chứa điều khoản quan trọng hoặc ảnh hưởng đến thuyết minh.

3. Phân công thu thập dữ liệu gốc

Một dự án chuyển đổi IFRS có thể chậm ngay ở khâu lấy dữ liệu. Kế toán có số phải thu nhưng hồ sơ khách hàng nằm ở bộ phận kinh doanh. Lịch thanh toán có sẵn nhưng phụ lục gia hạn lại do bộ phận pháp chế lưu. Danh sách yêu cầu nên ghi rõ tài liệu cần, người cung cấp, thời hạn và cách xử lý dữ liệu thiếu.

4. Lập bảng tính và bút toán điều chỉnh

Bảng chuyển đổi báo cáo sang IFRS nên ghi mã tham chiếu, khoản mục, số gốc, số điều chỉnh và căn cứ. Việc tách điều chỉnh đầu kỳ, phát sinh trong kỳ và số dư cuối kỳ giúp người soát xét lần ngược từ báo cáo về chứng từ.

5. Đối chiếu báo cáo, thuyết minh và bàn giao

Sau khi lập Báo cáo Tài chính theo IFRS, nhóm phụ trách cần đối chiếu báo cáo chính với thuyết minh và kiểm tra sự nhất quán giữa các kỳ. Với khoản thuê, số dư đầu kỳ, lãi và các khoản thanh toán phải giải thích được số dư cuối kỳ, cùng với các thay đổi khác nếu có. Một hồ sơ chuyển đổi IFRS có thể bàn giao khi người tiếp nhận xác định được nguồn dữ liệu, chạy lại bảng tính và biết bước nào cần phê duyệt.

Trước khi bàn giao, giao một khoản mục cho người soát xét truy về dữ liệu nguồn. Nếu họ chưa tìm được căn cứ tính, bổ sung đường dẫn đến bảng tính hoặc hồ sơ phê duyệt.

Chuyển Đổi IFRS Là Gì? 5 Bước Áp Dụng Tại Doanh Nghiệp

Khóa học Chuyển Đổi Từ VAS Sang IFRS tại PT Academy

Nội dung khóa đào tạo IFRS tại PT Academy

Khóa học Chuyển Đổi Từ VAS Sang IFRS phù hợp với người muốn đi từ bảng số liệu VAS đến báo cáo đã điều chỉnh. PT Academy công bố sáu phần học. Chương trình sử dụng tình huống doanh nghiệp, so sánh trực tiếp hai hệ thống và kết hợp phân tích với bài tập ứng dụng.

Phần học Công việc được tiếp cận
1. Tổng quan VAS và IFRS Nhận diện những khác biệt làm phát sinh nhu cầu chuyển đổi IFRS.
2. Cấu trúc báo cáo theo VAS và IFRS Đọc cấu trúc báo cáo và xác định các chỉ tiêu cần đối chiếu.
3. Chuyển đổi theo IFRS trên bảng cân đối kế toán Xem xét tài sản tài chính, nợ phải trả tài chính, hàng tồn kho, tài sản cố định và bất động sản đầu tư.
4. Chuyển đổi theo IFRS trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Phân tích các khoản mục doanh thu, chi phí và thuế.
5. Lập Báo cáo Tài chính theo IFRS Sử dụng số liệu đã xử lý để lập và trình bày báo cáo.
6. Bài tập chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS Vận dụng kỹ thuật chuyển đổi vào tình huống có số liệu.

Từ hơn 28 năm làm việc và đào tạo về kế toán, kiểm toán và tài chính, tôi đề xuất ba câu hỏi khi xử lý một tình huống chuyển đổi IFRS. Số gốc lấy ở đâu? Giả định nào làm thay đổi kết quả? Điều chỉnh tác động đến chỉ tiêu nào? Đó là cách một khóa học IFRS thực chiến rèn kỹ năng lập bảng tính và giải trình số liệu.

Ai nên học chuyển đổi IFRS tại PT Academy?

  • Kế toán viên và kế toán tổng hợp có thể bắt đầu từ đối chiếu sổ chi tiết, thu thập chứng từ và chuẩn bị bảng tính chuyển đổi IFRS cho khoản mục đang phụ trách.
  • Với người quan tâm đến IFRS cho Kế toán trưởng, công việc trọng tâm là rà soát chính sách, phân công chuẩn bị dữ liệu và duyệt căn cứ của từng điều chỉnh.
  • Kiểm toán viên và chuyên viên tài chính có thể luyện cách kiểm tra nguồn số liệu, xem xét giả định và đối chiếu các chỉ tiêu sau chuyển đổi báo cáo tài chính sang IFRS.
  • CFO, Finance Manager và nhân sự doanh nghiệp FDI có thể dùng chương trình để xác định công việc cần giao cho nhóm chuyển đổi IFRS và đánh giá ảnh hưởng đến số liệu gửi tập đoàn.

Khi chọn chương trình đào tạo IFRS, một cách chuẩn bị là mang theo câu hỏi về khoản mục mình làm thường xuyên, chẳng hạn cách tập hợp hợp đồng thuê hoặc cách đối chiếu doanh thu dịch vụ. Người mới học IFRS có thể ôn cách đọc bảng cân đối số phát sinh trước khi học kỹ thuật chuyển đổi báo cáo tài chính sang IFRS.

 Chuyển Đổi IFRS Là Gì? 5 Bước Áp Dụng Tại Doanh Nghiệp

Câu hỏi thường gặp về chuyển đổi IFRS

Doanh nghiệp có thể dùng Excel để chuyển đổi IFRS không?

Có thể dùng Excel cho giai đoạn chuyển đổi từ VAS sang IFRS nếu phạm vi và khối lượng giao dịch phù hợp. File cần kiểm soát phiên bản, khóa công thức trọng yếu và lưu dữ liệu đầu vào. Khi số công ty hoặc tần suất báo cáo tăng, nhóm chuyển đổi IFRS có thể cân nhắc tích hợp vào hệ thống kế toán.

Học chuyển đổi IFRS có được cấp chứng chỉ CertIFR không?

Chứng chỉ CertIFR là chứng chỉ của ACCA và yêu cầu đạt bài đánh giá của ACCA. Chương trình chuyển đổi VAS sang IFRS tập trung vào kỹ thuật xử lý số liệu và báo cáo. Nếu đang tìm chứng chỉ IFRS theo lộ trình ACCA, bạn có thể xem chương trình riêng của PT Academy. Tìm hiểu khóa học CertIFR.

Đã học IFRS thì có cần học chuyển đổi báo cáo sang IFRS?

Người đã từng học chuẩn mực có thể chọn IFRS thực hành nếu công việc sắp tới là lập bảng điều chỉnh hoặc bàn giao số liệu cho công ty mẹ. Khi so sánh các khóa học IFRS, nên xem bài tập có đi qua cả dữ liệu nguồn, điều chỉnh và đối chiếu báo cáo hay không.

Bắt đầu chuyển đổi IFRS từ khoản mục bạn phụ trách

Một hợp đồng thuê, một bảng công nợ hoặc một hợp đồng bán hàng kèm dịch vụ là đủ để bắt đầu luyện cách chuyển đổi IFRS. Với mỗi tình huống chuyển đổi VAS sang IFRS, bạn có thể tập xác định dữ liệu còn thiếu, tính lại số liệu và giải thích tác động lên báo cáo.

Bạn có thể xem đề cương và gửi nhu cầu học qua biểu mẫu của PT Academy để được tư vấn lịch khai giảng và học phí. Xem chương trình và đăng ký Khóa học Chuyển Đổi Từ VAS Sang IFRS.

PRACTICAL TRANSFORMATION ACADEMY

Kiến Tạo Hiện Tại – Mở Lối Tương Lai

Địa chỉ: 244 Cống Quỳnh, Phường Bến Thành, TP.HCM

Hotline: 0907 190 426

Website: https://ptacademy.edu.vn/

Facebook: https://www.facebook.com/ptacademy.edu/