Lập BCTC Theo IFRS: Nhận Diện Những Vấn Đề Phát Sinh Và Giải Pháp Thực Chiến

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Lập BCTC** Theo IFRS** đang trở thành một năng lực ngày càng quan trọng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp niêm yết, công ty mẹ có nhiều công ty con cũng như các tổ chức đang hướng tới huy động vốn và mở rộng hoạt động trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, Lập BCTC Theo IFRS không đơn thuần là chuyển một báo cáo tài chính đang lập theo VAS sang một biểu mẫu khác.

Đây là quá trình thay đổi từ tư duy kế toán dựa nhiều vào quy định và hồ sơ sang tư duy phản ánh bản chất kinh tế của giao dịch, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp đánh giá lại chính sách kế toán, dữ liệu, hợp đồng, tài sản, công nợ, doanh thu, công cụ tài chính và hệ thống kiểm soát nội bộ.

IFRS – International Financial Reporting Standards – là hệ thống Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế do International Accounting Standards Board – IASB ban hành.

Mục tiêu của IFRS là nâng cao tính minh bạch, khả năng so sánh và chất lượng của thông tin tài chính trên phạm vi quốc tế.

Chính vì vậy, khi doanh nghiệp Lập BCTC Theo IFRS, vấn đề không chỉ là “đúng chuẩn mực” mà còn phải bảo đảm số liệu phản ánh hợp lý tình hình tài chính, hiệu quả kinh doanh và các rủi ro kinh tế thực tế của doanh nghiệp.

Tại Sao Doanh Nghiệp Phải Chú Trọng Đến Lập BCTC Theo IFRS?

Lập BCTC Theo IFRS Không Chỉ Là Yêu Cầu Kế Toán

Trong nhiều doanh nghiệp, IFRS vẫn thường được xem là vấn đề riêng của phòng kế toán.

Cách nhìn này chưa đầy đủ.

Khi Lập BCTC Theo IFRS, dữ liệu có thể phải được thu thập từ nhiều bộ phận khác nhau như:

• Kinh doanh
• Pháp chế
• Nhân sự
• Đầu tư
• Quản lý tài sản
• Quản trị rủi ro
• Công nghệ thông tin
• Ban điều hành

Ví dụ, để ghi nhận doanh thu theo IFRS 15, kế toán cần hiểu chi tiết điều khoản hợp đồng với khách hàng.

Để xử lý hợp đồng thuê theo IFRS 16, doanh nghiệp cần biết thời hạn thuê, điều khoản gia hạn, giá trị thanh toán và quyền kiểm soát tài sản.

Để xác định tổn thất tín dụng theo IFRS 9, doanh nghiệp cần dữ liệu lịch sử thu hồi nợ, tình hình khách hàng và các yếu tố dự báo kinh tế.

Do đó, Lập BCTC Theo IFRS thực chất là một dự án quản trị dữ liệu và tài chính của toàn doanh nghiệp.

Lợi Ích Cốt Lõi Khi Lập BCTC Theo IFRS

Lập BCTC** Theo IFRS** có thể mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp khi được triển khai đúng cách.

Nâng Cao Tính Minh Bạch Của Báo Cáo Tài Chính

IFRS yêu cầu doanh nghiệp cung cấp nhiều thông tin về:

• Chính sách kế toán
• Ước tính kế toán
• Các xét đoán trọng yếu
• Rủi ro tài chính
• Giá trị hợp lý
• Cam kết và nghĩa vụ
• Các bên liên quan
• Cơ sở xác định các khoản mục trọng yếu

Nhờ đó, người đọc báo cáo tài chính có thể hiểu rõ hơn bản chất tài chính của doanh nghiệp.

Tăng Khả Năng So Sánh

Một trong những mục tiêu quan trọng khi Lập BCTC Theo IFRS là tăng khả năng so sánh giữa các doanh nghiệp hoạt động tại những thị trường khác nhau.

Nhà đầu tư quốc tế sẽ dễ dàng đánh giá:

• Doanh thu
• Biên lợi nhuận
• Cơ cấu tài sản
• Mức độ sử dụng đòn bẩy
• Dòng tiền
• Khả năng sinh lời
• Mức độ rủi ro

khi các doanh nghiệp cùng sử dụng một hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính được chấp nhận rộng rãi.

Hỗ Trợ Gọi Vốn Và M&A

Doanh nghiệp có kế hoạch:

• Gọi vốn quốc tế
• Bán cổ phần
• Tiếp nhận nhà đầu tư chiến lược
• M&A
• Phát hành trái phiếu
• Mở rộng ra thị trường nước ngoài

thường phải đối mặt với yêu cầu thông tin tài chính ngày càng cao.

Trong những trường hợp này, khả năng Lập BCTC Theo IFRS giúp doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu và hỗ trợ quá trình thẩm định tài chính.

Nâng Cao Chất Lượng Quản Trị

Một lợi ích thường bị bỏ qua của Lập BCTC Theo IFRS là giúp doanh nghiệp nhìn lại chất lượng dữ liệu tài chính.

Khi chuyển đổi, nhiều doanh nghiệp mới phát hiện:

• Hợp đồng chưa được lưu trữ đầy đủ
• Dữ liệu tài sản thiếu chi tiết
• Công nợ chưa được phân loại đúng
• Thiếu thông tin về thời hạn thanh toán
• Các giả định tài chính chưa được lưu hồ sơ
• Quy trình giữa kế toán và các bộ phận khác chưa thống nhất

Do đó, IFRS có thể trở thành động lực để doanh nghiệp nâng cấp hệ thống quản trị.

Khác Biệt Giữa Lập BCTC Theo IFRS Và Báo Cáo Theo VAS

Một trong những bước đầu tiên khi Lập BCTC Theo IFRS là thực hiện phân tích khoảng cách giữa IFRS và hệ thống kế toán hiện tại.

Không nên đơn giản hóa rằng “IFRS là nguyên tắc còn VAS chỉ là quy tắc”.

Trên thực tế, cả hai hệ thống đều có nguyên tắc và quy định riêng.

Tuy nhiên, IFRS thường đòi hỏi mức độ xét đoán nghề nghiệp, ước tính và đánh giá bản chất kinh tế của giao dịch cao hơn.

Khác Biệt Về Tư Duy Ghi Nhận

Khi lập báo cáo theo hệ thống kế toán trong nước, nhiều kế toán thường bắt đầu từ:

• Hóa đơn
• Chứng từ
• Tài khoản kế toán
• Điều kiện tính thuế
• Biểu mẫu

Trong khi đó, khi Lập BCTC Theo IFRS, doanh nghiệp cần đặt thêm nhiều câu hỏi:

• Bản chất kinh tế của giao dịch là gì?
• Doanh nghiệp có quyền kiểm soát tài sản hay không?
• Có nghĩa vụ hiện tại hay chưa?
• Giá trị nào phản ánh phù hợp nhất khoản mục?
• Có phải sử dụng giá trị hợp lý không?
• Có dấu hiệu suy giảm giá trị không?
• Cần thuyết minh những rủi ro nào?

Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều kế toán đã học lý thuyết IFRS nhưng khi xử lý dữ liệu thực tế vẫn gặp khó khăn.

Khác Biệt Về Đo Lường

Một nội dung rất quan trọng trong Lập BCTC Theo IFRS là đo lường.

Tùy từng chuẩn mực, doanh nghiệp có thể phải sử dụng:

• Giá gốc
• Giá trị hợp lý
• Giá trị hiện tại
• Giá trị sử dụng
• Giá trị thu hồi
• Giá trị phân bổ
• Dòng tiền chiết khấu

Điều này làm tăng yêu cầu về dữ liệu, mô hình tài chính và xét đoán chuyên môn.

Lập BCTC

1. Lập BCTC Theo IFRS Và Doanh Thu – Không Thể Chỉ Theo Hóa Đơn

Doanh thu là một trong những khoản mục dễ tạo ra khác biệt khi Lập BCTC Theo IFRS.

IFRS 15 quy định mô hình 5 bước đối với doanh thu từ hợp đồng với khách hàng:

• Xác định hợp đồng với khách hàng
• Xác định nghĩa vụ thực hiện
• Xác định giá giao dịch
• Phân bổ giá giao dịch cho từng nghĩa vụ thực hiện
• Ghi nhận doanh thu khi hoặc trong quá trình nghĩa vụ được hoàn thành

IFRS 15 tập trung vào việc chuyển giao hàng hóa hoặc dịch vụ đã cam kết cho khách hàng và thời điểm khách hàng có quyền kiểm soát.

Điều này có nghĩa thời điểm ghi nhận doanh thu theo IFRS không nhất thiết trùng hoàn toàn với thời điểm:

• Xuất hóa đơn
• Thu tiền
• Ký hợp đồng
• Bàn giao một phần chứng từ

Ví dụ, một doanh nghiệp bán một gói dịch vụ bao gồm:

• Thiết bị
• Cài đặt
• Bảo trì
• Đào tạo

Kế toán không thể đơn giản ghi nhận toàn bộ doanh thu tại thời điểm xuất hóa đơn.

Khi Lập BCTC Theo IFRS, doanh nghiệp phải xác định từng nghĩa vụ thực hiện và phân bổ giá giao dịch cho các nghĩa vụ đó.

2. Lập BCTC Theo IFRS Và Công Cụ Tài Chính

Đây là một trong những phần phức tạp nhất đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Các khoản mục có thể liên quan bao gồm:

• Tiền gửi
• Khoản phải thu
• Khoản phải trả
• Khoản vay
• Trái phiếu
• Khoản đầu tư
• Công cụ vốn
• Công cụ phái sinh
• Hợp đồng bảo lãnh

Khi Lập BCTC Theo IFRS, doanh nghiệp không chỉ cần xác định giá trị ban đầu mà còn phải quan tâm tới:

• Phân loại công cụ tài chính
• Phương pháp đo lường
• Lãi suất thực tế
• Giá trị hợp lý
• Rủi ro tín dụng
• Tổn thất tín dụng dự kiến

Đặc biệt, mô hình tổn thất tín dụng dự kiến có thể khiến doanh nghiệp phải nhận diện rủi ro sớm hơn thay vì chờ tới khi một khoản nợ thực sự trở thành nợ xấu.

3. Lập BCTC Theo IFRS Và Hợp Đồng Thuê

IFRS 16 làm thay đổi đáng kể cách bên đi thuê phản ánh nhiều hợp đồng thuê.

Theo IFRS 16, về nguyên tắc bên thuê ghi nhận tài sản quyền sử dụng và nợ thuê đối với các hợp đồng thuê thuộc phạm vi chuẩn mực, ngoại trừ một số trường hợp như thuê ngắn hạn hoặc tài sản có giá trị thấp.

Doanh nghiệp vì vậy phải phân tích:

• Hợp đồng có chứa một hợp đồng thuê hay không?
• Có tài sản xác định không?
• Doanh nghiệp có quyền kiểm soát việc sử dụng tài sản hay không?
• Thời hạn thuê là bao lâu?
• Có quyền gia hạn hay chấm dứt hợp đồng không?
• Dòng tiền thuê trong tương lai là bao nhiêu?
• Tỷ lệ chiết khấu sử dụng là gì?

Việc này có thể làm thay đổi:

• Tổng tài sản
• Tổng nợ
• Chi phí
• EBITDA
• Các chỉ số đòn bẩy
• Các chỉ số tài chính phục vụ hợp đồng vay

Vì vậy, Lập BCTC Theo IFRS cần được nhìn dưới góc độ quản trị tài chính chứ không chỉ là bút toán.

4. Lập BCTC Theo IFRS Và Báo Cáo Tài Chính Hợp Nhất

Đối với tập đoàn, Báo Cáo Tài Chính hợp nhất là một trong những phần quan trọng nhất của quá trình áp dụng IFRS.

IFRS 10 lấy quyền kiểm soát làm cơ sở để xác định một đơn vị có phải được hợp nhất hay không.

Việc đánh giá quyền kiểm soát cần xem xét ba yếu tố cơ bản:

• Quyền lực đối với bên được đầu tư
• Quyền hoặc mức độ tiếp xúc với lợi ích biến đổi
• Khả năng sử dụng quyền lực để tác động đến lợi ích đó

IFRS 10 xác định kiểm soát là nền tảng của việc hợp nhất, thay vì chỉ nhìn vào tỷ lệ sở hữu một cách máy móc.

Ví dụ, doanh nghiệp sở hữu dưới 50% quyền biểu quyết vẫn có thể phải xem xét liệu mình có quyền kiểm soát hay không.

Ngược lại, tỷ lệ sở hữu cao cũng cần được xem xét cùng các thỏa thuận cổ đông và quyền thực tế.

Đây là lý do người thực hiện Lập BCTC Theo IFRS cần hiểu cả kế toán lẫn cấu trúc pháp lý của tập đoàn.

5. Lập BCTC Theo IFRS Và Suy Giảm Giá Trị Tài Sản

Trong thực tế doanh nghiệp, việc trích khấu hao tài sản đã khá quen thuộc.

Tuy nhiên, đánh giá suy giảm giá trị lại là nội dung thường bị bỏ qua.

Khi Lập BCTC Theo IFRS, doanh nghiệp có thể phải đánh giá:

• Khả năng tạo dòng tiền của tài sản
• Giá trị thu hồi
• Dấu hiệu suy giảm
• Dòng tiền dự kiến
• Tỷ lệ chiết khấu
• Khả năng phục hồi của tài sản

Các tài sản thường cần đặc biệt lưu ý gồm:

• Goodwill
• Tài sản cố định
• Tài sản vô hình
• Khoản đầu tư
• Đơn vị tạo tiền

Đây là khu vực đòi hỏi kế toán phải phối hợp chặt với bộ phận kinh doanh và ban quản lý.

6. Lập BCTC Theo IFRS Và Thuế Thu Nhập Hoãn Lại

Một trong những nội dung dễ gây nhầm lẫn nhất là sự khác biệt giữa:

Lợi nhuận kế toán theo IFRS và thu nhập chịu thuế.

IFRS không thay thế pháp luật thuế.

Quyết định 345/QĐ-BTC cũng nêu rõ doanh nghiệp áp dụng IFRS vẫn phải kê khai và nộp thuế theo pháp luật thuế, đồng thời cần trình bày và thuyết minh các khác biệt giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế nếu có.

Khi giá trị ghi sổ của tài sản hoặc nợ phải trả khác với cơ sở tính thuế, doanh nghiệp có thể phát sinh:

• Tài sản thuế thu nhập hoãn lại
• Thuế thu nhập hoãn lại phải trả

Do đó, kế toán thực hiện Lập BCTC Theo IFRS phải hiểu đồng thời:

• Chuẩn mực kế toán
• Luật thuế
• Cách theo dõi chênh lệch
• Cách đối chiếu số liệu

Những Vấn Đề Phát Sinh Khi Lập BCTC Theo IFRS Trong Doanh Nghiệp

Thiếu Dữ Liệu Đầu Vào

Đây là vấn đề phổ biến hơn cả thiếu kiến thức.

Ví dụ, doanh nghiệp muốn tính IFRS 16 nhưng hệ thống không lưu:

• Ngày bắt đầu hợp đồng
• Ngày kết thúc
• Lịch thanh toán
• Điều khoản gia hạn
• Điều khoản tăng giá thuê

Hoặc muốn tính tổn thất tín dụng nhưng không có dữ liệu lịch sử thu hồi công nợ.

Trong trường hợp đó, người làm Lập BCTC Theo IFRS dù hiểu chuẩn mực vẫn không thể tính toán chính xác.

Thiếu Nhân Sự Có Kinh Nghiệm IFRS

Doanh nghiệp thường có hai nhóm nhân sự:

Nhóm hiểu dữ liệu doanh nghiệp rất rõ nhưng chưa quen IFRS.

Nhóm hiểu IFRS nhưng lại chưa hiểu hệ thống dữ liệu và quy trình vận hành của doanh nghiệp.

Để Lập BCTC Theo IFRS hiệu quả, hai năng lực này phải được kết nối.

Thiếu Chính Sách Kế Toán IFRS

Doanh nghiệp không nên xử lý từng vấn đề theo cách phát sinh đến đâu giải quyết đến đó.

Cần xây dựng chính sách kế toán thống nhất về:

• Doanh thu
• Tài sản
• Công cụ tài chính
• Hợp đồng thuê
• Dự phòng
• Suy giảm
• Ngoại tệ
• Thuế
• Hợp nhất
• Trình bày và thuyết minh

Thiếu Working Paper Và Hồ Sơ Giải Trình

Một bút toán IFRS không nên chỉ có số tiền và tài khoản.

Working paper cần thể hiện:

• Chuẩn mực áp dụng
• Dữ liệu đầu vào
• Giả định
• Cách tính
• Kết luận
• Người lập
• Người kiểm tra
• Tài liệu hỗ trợ

Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng khi làm việc với kiểm toán.

Lập BCTC

Lộ Trình Áp Dụng IFRS Tại Việt Nam Cần Hiểu Đúng

Theo Quyết định 345/QĐ-BTC, Việt Nam xây dựng đề án áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế với giai đoạn chuẩn bị, giai đoạn áp dụng tự nguyện và định hướng giai đoạn sau năm 2025.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng từ ngày 01/01/2026 tất cả công ty niêm yết hoặc doanh nghiệp lớn tự động bắt buộc phải Lập BCTC Theo IFRS.

Theo Đề án, sau năm 2025 Bộ Tài chính sẽ căn cứ kết quả triển khai, mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp và tình hình thực tế để xác định phương án và thời điểm áp dụng bắt buộc đối với từng nhóm đối tượng, trong đó có thể bao gồm công ty mẹ của tập đoàn kinh tế nhà nước, công ty mẹ là công ty niêm yết và một số doanh nghiệp quy mô lớn.

Vì vậy, doanh nghiệp nên theo dõi văn bản hướng dẫn chính thức thay vì mặc định rằng “sau 2025 là bắt buộc IFRS cho tất cả”.

Bối Cảnh Kế Toán Việt Nam Năm 2026: Thông Tư 99 Cũng Cần Được Lưu Ý

Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp bắt đầu được áp dụng và thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC trong phạm vi điều chỉnh của thông tư. Bộ Tài chính cũng đã xác nhận cách xác định năm tài chính áp dụng trong hướng dẫn đầu năm 2026.

Điều quan trọng là:

Thông tư 99 không phải IFRS.

Doanh nghiệp không nên đồng nhất:

áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp mới = đã áp dụng IFRS.

Tuy nhiên, việc hệ thống kế toán trong nước tiếp tục thay đổi cũng cho thấy yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu, chính sách kế toán và năng lực nhân sự ngày càng lớn.

IFRS 18 – Nội Dung Doanh Nghiệp Lập BCTC Theo IFRS Cần Chuẩn Bị

Một điểm mới rất đáng chú ý khi doanh nghiệp chuẩn bị Lập BCTC Theo IFRS là IFRS 18 – Presentation and Disclosure in Financial Statements.

IFRS 18 được IASB ban hành để cải thiện cách doanh nghiệp trình bày và thuyết minh thông tin trên báo cáo tài chính.

IFRS 18 sẽ thay thế IAS 1 và có hiệu lực với kỳ báo cáo năm bắt đầu từ ngày 01/01/2027, cho phép áp dụng sớm.

IFRS 18 tập trung đáng kể vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và đưa ra các yêu cầu mới liên quan đến:

• Các nhóm thu nhập và chi phí
• Các subtotal được xác định rõ hơn
• Operating profit
• Profit before financing and income taxes
• Management-defined performance measures
• Nguyên tắc tổng hợp và phân tách thông tin

Doanh nghiệp đang triển khai dự án Lập BCTC Theo IFRS trong năm 2026 không nên chỉ nhìn vào các chuẩn mực đang áp dụng hiện tại mà cần tính đến IFRS 18 khi thiết kế hệ thống báo cáo cho các kỳ tiếp theo.

7 Bước Lập BCTC Theo IFRS Theo Hướng Thực Chiến

Bước 1: Đánh Giá Hiện Trạng Doanh Nghiệp

Trước khi chuyển đổi, doanh nghiệp cần xác định mình đang ở đâu.

Cần rà soát:

• Hệ thống kế toán hiện tại
• Hệ thống tài khoản
• Chính sách kế toán
• Phần mềm ERP
• Dữ liệu lịch sử
• Cấu trúc tập đoàn
• Hợp đồng
• Danh mục tài sản
• Công nợ
• Khoản vay
• Báo cáo quản trị

Đây là nền tảng của dự án Lập BCTC Theo IFRS.

Bước 2: Phân Tích Khoảng Cách VAS – IFRS

Không phải khoản mục nào cũng có mức độ ảnh hưởng giống nhau.

Doanh nghiệp cần xây dựng Gap Analysis để xác định:

• Khoản mục nào khác IFRS
• Khoản mục nào có giá trị trọng yếu
• Chuẩn mực nào tác động lớn nhất
• Dữ liệu nào đang thiếu
• Bộ phận nào chịu trách nhiệm cung cấp dữ liệu

Bước 3: Xây Dựng Chính Sách Kế Toán IFRS

Một bộ accounting manual IFRS rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp tránh việc mỗi kế toán xử lý nghiệp vụ theo một cách khác nhau.

Chính sách cần ghi rõ:

• Nguyên tắc ghi nhận
• Phương pháp đo lường
• Giả định
• Ngưỡng trọng yếu
• Quy trình phê duyệt
• Cách trình bày
• Yêu cầu thuyết minh

Bước 4: Chuẩn Hóa Dữ Liệu

Dữ liệu là yếu tố quyết định chất lượng Lập BCTC Theo IFRS.

Doanh nghiệp cần xác định:

• Dữ liệu nào có thể lấy trực tiếp từ ERP
• Dữ liệu nào phải thu thập thủ công
• Dữ liệu nào cần bổ sung từ hợp đồng
• Dữ liệu nào phải ước tính
• Dữ liệu nào cần bên thứ ba định giá

Bước 5: Lập Bút Toán Chuyển Đổi

Sau khi hoàn thiện dữ liệu, kế toán mới tiến hành các adjustment.

Một số nhóm bút toán thường phát sinh liên quan đến:

• IFRS 9
• IFRS 15
• IFRS 16
• IAS 12
• IAS 36
• IFRS 3
• IFRS 10
• Giá trị hợp lý
• Các khoản dự phòng

Tất cả bút toán nên có working paper đi kèm.

Bước 6: Lập Báo Cáo Tài Chính Theo IFRS

Một bộ báo cáo tài chính IFRS đầy đủ không chỉ gồm bảng cân đối và báo cáo kết quả kinh doanh.

Doanh nghiệp phải xem xét đầy đủ các báo cáo và phần thuyết minh theo chuẩn mực áp dụng.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần bảo đảm tính nhất quán giữa:

• Báo cáo tình hình tài chính
• Báo cáo kết quả hoạt động
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
• Báo cáo biến động vốn chủ sở hữu
• Thuyết minh báo cáo tài chính

Bước 7: Review, Audit Và Chuẩn Hóa Cho Các Kỳ Sau

Một dự án Lập BCTC Theo IFRS thành công không nên kết thúc bằng việc tạo ra một bộ báo cáo Excel.

Doanh nghiệp cần biến quy trình đó thành hệ thống vận hành định kỳ.

Mục tiêu dài hạn là giảm:

• Điều chỉnh thủ công
• File Excel rời rạc
• Phụ thuộc cá nhân
• Sai lệch dữ liệu
• Thời gian đóng sổ

và tăng:

• Tự động hóa
• Khả năng truy xuất
• Kiểm soát nội bộ
• Tốc độ báo cáo
• Chất lượng dữ liệu

Đào Tạo Là Yếu Tố Quyết Định Khi Lập BCTC Theo IFRS

Việc Lập BCTC Theo IFRS không thể phụ thuộc hoàn toàn vào đơn vị tư vấn bên ngoài.

Nếu đội ngũ nội bộ không hiểu IFRS, doanh nghiệp sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tư vấn trong mỗi kỳ báo cáo.

Do đó, chương trình đào tạo nên được thiết kế cho nhiều cấp độ.

Đối Với Kế Toán Viên

Cần hiểu:

• Nguyên tắc IFRS
• Dữ liệu đầu vào
• Bút toán chuyển đổi
• Working paper

Đối Với Kế Toán Trưởng

Cần hiểu:

• Chính sách kế toán
• Kiểm soát số liệu
• Thuế hoãn lại
• Hợp nhất
• Làm việc với kiểm toán
• Quản trị dự án chuyển đổi

Đối Với CFO

Cần hiểu tác động IFRS tới:

• Lợi nhuận
• EBITDA
• Tỷ lệ nợ
• Dòng tiền
• Covenant
• Định giá doanh nghiệp
• M&A
• Quan hệ nhà đầu tư

Khóa Học Báo Cáo Tài Chính Cần Dạy Gì Để Người Học Làm Được Việc?

Một khóa học Báo Cáo Tài Chính theo IFRS không nên chỉ trình bày từng chuẩn mực dưới dạng lý thuyết.

Một chương trình thực chiến nên giúp người học:

• Đọc số liệu trial balance
• Phân tích hợp đồng
• Xác định khác biệt VAS – IFRS
• Lập Gap Analysis
• Xây dựng working paper
• Lập bút toán chuyển đổi
• Xử lý thuế hoãn lại
• Thực hiện hợp nhất
• Lập báo cáo
• Lập thuyết minh
• Review số liệu
• Giải trình với kiểm toán

Người học cần được đặt vào tình huống thực tế như:

“Doanh nghiệp đã xuất hóa đơn nhưng nghĩa vụ thực hiện chưa hoàn thành thì xử lý thế nào?”

“Hợp đồng thuê 5 năm phải xác định nghĩa vụ thuê ra sao?”

“Khoản phải thu quá hạn cần đánh giá tổn thất tín dụng thế nào?”

“Công ty sở hữu 45% nhưng có quyền chi phối thì có phải hợp nhất không?”

Những tình huống này mới giúp kiến thức trở thành năng lực thực tế.

Cải Tiến Hệ Thống Công Nghệ Khi Lập BCTC Theo IFRS

Doanh nghiệp càng lớn thì việc dùng Excel để xử lý toàn bộ Lập BCTC Theo IFRS càng tiềm ẩn rủi ro.

Hệ thống ERP nên hỗ trợ:

• Multi-GAAP
• Mapping tài khoản
• Theo dõi song song VAS – IFRS
• Quản lý hợp đồng thuê
• Quản lý công cụ tài chính
• Consolidation
• Intercompany elimination
• Audit trail
• Thuyết minh dữ liệu

Tự động hóa không loại bỏ vai trò của kế toán.

Ngược lại, nó giúp kế toán dành nhiều thời gian hơn cho phân tích và xét đoán chuyên môn.

Lập BCTC

>>>> Xem Thêm: Báo Cáo Tài Chính Hợp Nhất – Làm Chủ Dữ Liệu Tài Chính Trong Doanh Nghiệp Nhóm

Những Sai Lầm Khi Lập BCTC Theo IFRS Doanh Nghiệp Cần Tránh

Sai Lầm 1: Nghĩ IFRS Chỉ Là Thay Đổi Biểu Mẫu

Nếu chỉ thay format mà không thay nguyên tắc ghi nhận và đo lường, doanh nghiệp chưa thực sự áp dụng IFRS.

Sai Lầm 2: Chuyển Đổi Vào Cuối Năm

Chờ tới cuối kỳ mới thu thập dữ liệu sẽ khiến đội ngũ kế toán rất khó xử lý các khoản mục phức tạp.

Sai Lầm 3: Chỉ Giao Cho Phòng Kế Toán

Nhiều dữ liệu IFRS nằm ở phòng kinh doanh, pháp chế, nhân sự và đầu tư.

Sai Lầm 4: Không Chuẩn Hóa Working Paper

Điều này khiến quy trình phụ thuộc vào từng cá nhân và rất khó kiểm toán.

Sai Lầm 5: Đồng Nhất IFRS Với Thuế

Số liệu IFRS không phải lúc nào cũng giống cơ sở tính thuế.

Sai Lầm 6: Chỉ Đào Tạo Một Người

Nếu chỉ một kế toán trưởng hiểu IFRS, doanh nghiệp sẽ đối mặt với rủi ro phụ thuộc nhân sự.

Sai Lầm 7: Không Chuẩn Bị Cho Chuẩn Mực Mới

Ví dụ rõ nhất là IFRS 18 sẽ có hiệu lực từ kỳ báo cáo bắt đầu ngày 01/01/2027. Doanh nghiệp đang xây hệ thống báo cáo trong năm 2026 nên xem xét trước các thay đổi về trình bày và thuyết minh.

Lập BCTC Theo IFRS Không Chỉ Dành Cho Tập Đoàn Lớn

Một quan niệm khá phổ biến là doanh nghiệp chưa niêm yết thì chưa cần quan tâm đến IFRS.

Trên thực tế, việc hiểu IFRS vẫn có giá trị đối với doanh nghiệp:

• Có nhà đầu tư nước ngoài
• Chuẩn bị gọi vốn
• Chuẩn bị IPO
• Có công ty mẹ ở nước ngoài
• Tham gia M&A
• Có nhiều công ty con
• Có giao dịch phức tạp
• Muốn nâng cấp hệ thống quản trị tài chính

Doanh nghiệp càng chuẩn bị sớm thì chi phí chuyển đổi trong tương lai càng dễ kiểm soát.

Vai Trò Của Kế Toán Trưởng Khi Lập BCTC Theo IFRS

Kế toán trưởng trong môi trường IFRS không chỉ là người duyệt bút toán.

Kế toán trưởng phải trở thành người kết nối giữa:

Kế toán – tài chính – thuế – kiểm toán – hệ thống – ban lãnh đạo.

Kế toán trưởng cần có khả năng:

• Phân tích chuẩn mực
• Xây dựng accounting policy
• Review working paper
• Đánh giá xét đoán
• Kiểm soát dữ liệu
• Giải trình với kiểm toán
• Đào tạo đội ngũ
• Phân tích ảnh hưởng tới báo cáo tài chính

Đây chính là lý do kiến thức Lập BCTC Theo IFRS ngày càng quan trọng đối với kế toán trưởng và nhân sự tài chính cấp cao.

Hành Trình Chuyên Nghiệp Với Lập BCTC Theo IFRS

Lập BCTC** Theo IFRS** không phải một dự án ngắn hạn chỉ để đáp ứng yêu cầu báo cáo.

Đây là quá trình doanh nghiệp chuẩn hóa lại:

• Tư duy kế toán
• Dữ liệu
• Chính sách
• Nhân sự
• Hệ thống
• Quy trình quản trị

Khoảng cách giữa kế toán Việt Nam và IFRS chắc chắn tạo ra nhiều thách thức.

Nhưng chính quá trình xử lý những khác biệt đó giúp doanh nghiệp hiểu sâu hơn về chất lượng tài sản, nghĩa vụ tài chính, doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền và các rủi ro đang tồn tại.

Đối với người làm nghề, năng lực Lập BCTC Theo IFRS cũng không nên dừng lại ở việc nhớ nội dung chuẩn mực.

Mục tiêu cuối cùng phải là:

Đọc được giao dịch – hiểu được bản chất – xác định chuẩn mực – thu thập dữ liệu – lập bút toán – lập báo cáo – thuyết minh – giải trình.

Đó mới là năng lực IFRS thực sự.

Để chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi này, doanh nghiệp cần đầu tư đồng thời vào hệ thống và con người. Một khóa học Báo Cáo Tài Chính được xây dựng theo hướng thực chiến, có dữ liệu, case study, working paper và bài tập chuyển đổi sẽ giúp người học rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa lý thuyết IFRS và công việc thực tế.

PRACTICAL TRANSFORMATION ACADEMY

🏨 Địa chỉ: 244 Cống Quỳnh, Phường Bến Thành, TP.HCM

☎️ Hotline: 0907190426

🌐 Website: www.ptacademy.edu.vn

📮 Facebook: https://www.facebook.com/ptacademy.edu/