VAS sang IFRS đang trở thành một trong những chủ đề quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam có định hướng hội nhập quốc tế, gọi vốn, IPO, M&A hoặc tham gia sâu hơn vào chuỗi tài chính toàn cầu.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng chuyển đổi VAS sang IFRS không đơn giản là thay biểu mẫu báo cáo tài chính và cũng chưa phải nghĩa vụ bắt buộc đồng loạt đối với mọi doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2026.
Giá trị thực sự của quá trình chuyển đổi nằm ở việc doanh nghiệp xây dựng một hệ thống báo cáo có khả năng phản ánh sâu hơn bản chất kinh tế của giao dịch, tăng tính so sánh và cung cấp thông tin hữu ích hơn cho nhà đầu tư, ngân hàng, cổ đông và các bên liên quan.
Đối với người làm kế toán – tài chính, chuyển đổi VAS sang IFRS còn đòi hỏi một thay đổi lớn về tư duy.
Kế toán không chỉ hỏi:
“Giao dịch này định khoản như thế nào?”
Mà phải tiếp tục đặt câu hỏi:
- Bản chất kinh tế của giao dịch là gì?
- Tài sản có thực sự được doanh nghiệp kiểm soát?
- Nghĩa vụ đã phát sinh chưa?
- Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm nào?
- Có cần sử dụng giá trị hiện tại hay giá trị hợp lý?
- Có phát sinh tổn thất tài sản?
- Có phát sinh thuế hoãn lại?
- Thông tin nào cần được thuyết minh thêm?
Chính vì vậy, VAS sang IFRS không phải một dự án riêng của phòng kế toán.
Đây có thể là quá trình thay đổi đồng thời về:
Con người → Chính sách kế toán → Dữ liệu → Hệ thống → Quy trình → Kiểm soát → Báo cáo tài chính.
VAS Sang IFRS Là Gì?
Chuyển đổi VAS sang IFRS là quá trình doanh nghiệp xác định những khác biệt giữa hệ thống kế toán và báo cáo đang áp dụng tại Việt Nam với IFRS Accounting Standards, sau đó thực hiện các điều chỉnh cần thiết để lập báo cáo tài chính theo IFRS.
Quá trình này có thể bao gồm:
- Đánh giá chính sách kế toán.
- Rà soát hợp đồng.
- Xác định khoảng cách VAS – IFRS.
- Mapping tài khoản.
- Thu thập dữ liệu bổ sung.
- Xây dựng mô hình tính toán.
- Lập bút toán chuyển đổi.
- Xác định thuế hoãn lại.
- Chuẩn bị số liệu so sánh.
- Lập báo cáo tài chính IFRS.
- Xây dựng thuyết minh.
- Kiểm tra và kiểm toán số liệu.
Điểm quan trọng là doanh nghiệp không nên hiểu VAS sang IFRS theo cách:
“Lấy số liệu VAS rồi thay tên các dòng báo cáo.”
Nếu chỉ làm như vậy, doanh nghiệp có thể bỏ qua nhiều khác biệt quan trọng về ghi nhận và đo lường.
Vì Sao Chuyển Đổi VAS Sang IFRS Ngày Càng Được Quan Tâm?
Tăng Khả Năng So Sánh Báo Cáo Tài Chính
IFRS Accounting Standards được sử dụng rộng rãi trên thị trường vốn quốc tế.
Khi doanh nghiệp lập báo cáo theo một hệ thống chuẩn mực phổ biến, nhà đầu tư nước ngoài có thể dễ dàng so sánh doanh nghiệp Việt Nam với các công ty cùng ngành ở những thị trường khác.
Đây là một trong những giá trị lớn nhất của VAS sang IFRS.
Hỗ Trợ Quá Trình Gọi Vốn
Khi gọi vốn quốc tế, nhà đầu tư thường muốn nhìn thấy:
- Chất lượng tài sản.
- Cấu trúc nợ.
- Khả năng tạo dòng tiền.
- Rủi ro tín dụng.
- Nghĩa vụ thuê.
- Cam kết hợp đồng.
- Tổn thất tài sản.
- Chính sách ghi nhận doanh thu.
IFRS có những yêu cầu sâu về nhiều nội dung này.
Do đó, quá trình VAS sang IFRS có thể giúp doanh nghiệp chuẩn bị hệ thống thông tin phù hợp hơn với yêu cầu của nhà đầu tư.
Hỗ Trợ M&A Và IPO
Trong các giao dịch M&A, bên mua thường thực hiện due diligence rất sâu.
Những vấn đề như:
- Goodwill.
- Tài sản vô hình.
- Hợp đồng thuê.
- Công cụ tài chính.
- Các khoản dự phòng.
- Thuế hoãn lại.
có thể ảnh hưởng đáng kể đến định giá.
Do đó, doanh nghiệp chuẩn bị IPO hoặc giao dịch M&A thường có lý do để tiếp cận VAS sang IFRS sớm hơn.
VAS Sang IFRS Không Chỉ Là Chuyển Đổi Kỹ Thuật
Nhiều người nghĩ chuyển đổi IFRS chủ yếu là công việc của kế toán.
Trên thực tế, một số dữ liệu IFRS cần thiết có thể nằm ngoài phòng kế toán.
Ví dụ:
IFRS 16: cần hợp đồng thuê và lịch thanh toán.
IFRS 15: cần hợp đồng khách hàng và điều khoản thực hiện.
IFRS 9: có thể cần lịch sử công nợ và dữ liệu tín dụng.
IAS 36: cần dự báo dòng tiền và tỷ lệ chiết khấu.
IAS 37: có thể cần dữ liệu pháp lý về nghĩa vụ.
Điều này khiến dự án VAS sang IFRS có thể liên quan đến:
- Kế toán.
- Tài chính.
- Pháp chế.
- Sales.
- Procurement.
- IT.
- HR.
- Định giá.
- Quản trị rủi ro.
- Ban giám đốc.
Đây là lý do các doanh nghiệp chuẩn bị IFRS cần có sự tham gia của ban lãnh đạo ngay từ đầu.
Từ Kế Toán Căn Bản Đến Tư Duy Kế Toán Quốc Tế
Kế toán căn bản vẫn là nền tảng quan trọng khi chuyển đổi VAS sang IFRS.
Người học cần hiểu:
- Tài sản.
- Nợ phải trả.
- Vốn chủ sở hữu.
- Doanh thu.
- Chi phí.
- Ghi nhận.
- Đo lường.
- Báo cáo tài chính.
Tuy nhiên, IFRS yêu cầu người làm kế toán đi sâu hơn.
Ví dụ, khi mua một tài sản, kế toán không chỉ hỏi:
“Ghi vào tài khoản nào?”
Mà còn có thể phải phân tích:
- Có đáp ứng định nghĩa tài sản không?
- Nguyên giá gồm những thành phần nào?
- Thời gian sử dụng hữu ích là bao lâu?
- Có dấu hiệu tổn thất không?
- Có cần đánh giá lại ước tính không?
Đây là lý do chuyển đổi VAS sang IFRS thường làm thay đổi cách người làm kế toán nhìn nhận một giao dịch.
Xem thêm: Khóa Học Chuyển Đổi VAS Sang IFRS Dành Cho CFO, Kế Toán
VAS Và IFRS Khác Nhau Ở Điểm Nào?
Không nên mô tả một cách tuyệt đối rằng VAS chỉ dựa trên quy tắc còn IFRS hoàn toàn dựa trên nguyên tắc.
Tuy nhiên, trong nhiều nội dung, IFRS có xu hướng đòi hỏi nhiều hơn về:
- Xét đoán nghề nghiệp.
- Ước tính.
- Giá trị hiện tại.
- Giá trị hợp lý.
- Phân tích hợp đồng.
- Đánh giá rủi ro.
- Thuyết minh.
Do đó, khi thực hiện VAS sang IFRS, kế toán thường không thể chỉ tra một bút toán mẫu.
Họ phải hiểu bản chất của giao dịch và lý giải được cơ sở lựa chọn phương pháp kế toán.
Những Chuẩn Mực Quan Trọng Khi Chuyển Đổi VAS Sang IFRS
IFRS 1 – Chuẩn Mực Cốt Lõi Khi Lần Đầu Áp Dụng IFRS
IFRS 1 – First-time Adoption of International Financial Reporting Standards là chuẩn mực đặc biệt quan trọng trong quá trình VAS sang IFRS.
IFRS 1 hướng dẫn doanh nghiệp khi lần đầu lập báo cáo tài chính IFRS.
Một số vấn đề doanh nghiệp cần xem xét gồm:
- Ngày chuyển đổi sang IFRS.
- Báo cáo tình hình tài chính mở đầu theo IFRS.
- Chính sách kế toán IFRS.
- Các ngoại lệ bắt buộc.
- Các miễn trừ tùy chọn.
- Số liệu so sánh.
- Reconciliation giữa hệ thống cũ và IFRS.
Do đó, dự án chuyển đổi không thể chỉ nhìn vào năm hiện tại.
Doanh nghiệp cần xác định chính xác thời điểm transition date.
IFRS 15 – Doanh Thu
IFRS 15 sử dụng mô hình 5 bước để xác định doanh thu.
Trong dự án VAS sang IFRS, doanh nghiệp cần rà soát hợp đồng khách hàng để xác định:
- Có bao nhiêu nghĩa vụ thực hiện?
- Giá giao dịch là bao nhiêu?
- Có variable consideration?
- Giá giao dịch được phân bổ thế nào?
- Doanh thu được ghi nhận tại một thời điểm hay theo thời gian?
Những doanh nghiệp có:
- Hợp đồng dài hạn.
- Dịch vụ bảo trì.
- Bundled products.
- Loyalty programme.
- Biến động giá.
có thể cần phân tích sâu hơn.
IFRS 16 – Thuê Tài Sản
IFRS 16 là một trong những chuẩn mực có thể tạo ra khác biệt đáng kể khi chuyển VAS sang IFRS.
Đối với nhiều hợp đồng thuê của bên đi thuê, doanh nghiệp có thể phải ghi nhận:
- Right-of-use asset.
- Lease liability.
- Depreciation.
- Interest expense.
Điều này có thể ảnh hưởng:
- Tổng tài sản.
- Tổng nợ.
- EBITDA.
- Hệ số nợ.
- Lợi nhuận từng kỳ.
Vì vậy, doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ hợp đồng thuê thay vì chỉ nhìn vào tài khoản chi phí thuê.
IFRS 9 – Công Cụ Tài Chính
IFRS 9 có thể ảnh hưởng đáng kể đến:
- Tiền gửi.
- Khoản phải thu.
- Khoản vay.
- Đầu tư.
- Công cụ phái sinh.
Đặc biệt, mô hình Expected Credit Loss yêu cầu doanh nghiệp đánh giá tổn thất tín dụng dự kiến.
Khi chuyển đổi VAS sang IFRS, doanh nghiệp có thể cần chuẩn bị dữ liệu lịch sử về:
- Nợ quá hạn.
- Khả năng thanh toán.
- Tỷ lệ mất nợ.
- Điều kiện kinh tế.
- Nhóm khách hàng.
Nếu trước đây dữ liệu này chưa được lưu trữ, việc triển khai IFRS 9 sẽ khó khăn hơn.
IAS 36 – Tổn Thất Tài Sản
IAS 36 yêu cầu doanh nghiệp kiểm tra tổn thất khi có dấu hiệu liên quan và thực hiện những đánh giá phù hợp.
Các nội dung có thể bao gồm:
- Cash-generating unit.
- Value in use.
- Fair value less costs of disposal.
- Discount rate.
- Forecast cash flows.
Đây là một trong những nội dung thể hiện rõ rằng VAS sang IFRS không đơn thuần là dự án nhập liệu.
Nó có thể đòi hỏi mô hình tài chính và thông tin quản trị.
IAS 12 – Thuế Hoãn Lại
Đây là nội dung rất dễ bị bỏ qua.
Khi chuyển đổi số liệu kế toán, giá trị ghi sổ IFRS của tài sản hoặc nợ phải trả có thể khác cơ sở tính thuế.
Điều này có thể tạo ra:
- Deferred tax asset.
- Deferred tax liability.
Vì vậy, mỗi bút toán chuyển đổi IFRS cần được đánh giá thêm tác động thuế hoãn lại.
Một working paper VAS sang IFRS chuyên nghiệp không nên chỉ có:
Adjustment IFRS
mà nên xem xét cả:
Adjustment → Tax effect → Net effect.
IFRS 18 – Nội Dung Doanh Nghiệp Chuyển Đổi Cần Chuẩn Bị Từ 2026
IFRS 18 – Presentation and Disclosure in Financial Statements có hiệu lực với các kỳ báo cáo thường niên bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2027 và cho phép áp dụng sớm. IFRS 18 thay thế IAS 1.
IFRS 18 đưa ra các thay đổi đáng chú ý về trình bày kết quả hoạt động, bao gồm các subtotal được xác định rõ như:
- Operating profit.
- Profit before financing and income taxes.
Chuẩn mực cũng bổ sung yêu cầu về:
- Management-defined Performance Measures.
- Aggregation.
- Disaggregation.
Do đó, doanh nghiệp đang chuẩn bị VAS sang IFRS trong năm 2026 cần tính đến IFRS 18 trong thiết kế reporting package và hệ thống dữ liệu.
Nếu xây dựng báo cáo IFRS nhưng chỉ dựa hoàn toàn vào cấu trúc IAS 1 cũ, doanh nghiệp có thể phải sửa lại hệ thống trong thời gian rất ngắn.
IFRS 19 Và Doanh Nghiệp Là Công Ty Con
IFRS 19 – Subsidiaries without Public Accountability: Disclosures có hiệu lực từ 01/01/2027, đồng thời cho phép áp dụng sớm.
IFRS 19 cho phép một số công ty con đủ điều kiện sử dụng yêu cầu thuyết minh được giảm bớt trong khi vẫn áp dụng các yêu cầu ghi nhận và đo lường IFRS tương ứng.
Đây là nội dung đáng chú ý với doanh nghiệp Việt Nam là công ty con của tập đoàn quốc tế.
Tuy nhiên, doanh nghiệp chuyển VAS sang IFRS cần lưu ý:
IFRS 19 không áp dụng cho mọi doanh nghiệp nhỏ.
Đơn vị phải đáp ứng điều kiện theo chuẩn mực.
Thách Thức Lớn Nhất Khi Chuyển VAS Sang IFRS
Thách Thức 1: Nhân Sự
Công nghệ có thể hỗ trợ tính toán nhưng không thể thay thế toàn bộ xét đoán của con người.
Nhân sự phải hiểu:
- IFRS.
- Hợp đồng.
- Business model.
- Financial modelling.
- Data.
- Disclosure.
Vì vậy, đào tạo là một phần quan trọng trong roadmap VAS sang IFRS.
Thách Thức 2: Dữ Liệu
Đây thường là một trong những khó khăn lớn nhất.
Ví dụ:
IFRS 16 cần lịch thanh toán.
IFRS 9 cần dữ liệu công nợ.
IAS 36 cần dự báo dòng tiền.
IFRS 15 cần thông tin hợp đồng.
Nếu dữ liệu chưa từng được thu thập, phần mềm không thể tự tạo ra dữ liệu lịch sử chính xác.
Thách Thức 3: Hệ Thống ERP
Hệ thống tài khoản được thiết kế để phục vụ VAS có thể chưa đủ trường dữ liệu cho IFRS.
Doanh nghiệp có thể phải xây dựng:
- IFRS ledger.
- Mapping.
- Adjustment layer.
- Reporting package.
- Consolidation system.
Tùy mức độ phức tạp, doanh nghiệp có thể lựa chọn:
Dual ledger hoặc VAS ledger + IFRS adjustment layer.
Thách Thức 4: Chính Sách Kế Toán
IFRS có những trường hợp cho phép lựa chọn chính sách.
Doanh nghiệp cần đưa ra quyết định thống nhất và có tài liệu chính sách rõ ràng.
Thách Thức 5: Kiểm Soát Nội Bộ
Khi sử dụng nhiều judgement và estimate hơn, kiểm soát nội bộ càng quan trọng.
Ví dụ:
Ai phê duyệt discount rate?
Ai kiểm tra impairment model?
Ai xác nhận lease term?
Ai rà soát ECL?
Đây là những câu hỏi quản trị cần được giải quyết trong dự án VAS sang IFRS.
8 Bước Chuyển Đổi VAS Sang IFRS Doanh Nghiệp Nên Tham Khảo
Bước 1: Đánh Giá Hiện Trạng
Doanh nghiệp cần lập danh sách:
- Chính sách kế toán hiện hành.
- Tài khoản.
- Hợp đồng.
- Hệ thống ERP.
- Báo cáo.
- Dữ liệu hiện có.
Mục tiêu là xác định doanh nghiệp đang đứng ở đâu.
Bước 2: Thực Hiện Gap Analysis VAS – IFRS
Gap analysis là một trong những bước quan trọng nhất của chuyển đổi VAS sang IFRS.
Một bảng gap analysis có thể bao gồm:
| Khoản mục | Hiện trạng VAS | IFRS liên quan | Khoảng cách | Dữ liệu cần bổ sung |
|---|---|---|---|---|
| Doanh thu | Chính sách hiện tại | IFRS 15 | Có | Hợp đồng |
| Thuê tài sản | Chi phí thuê | IFRS 16 | Có | Lease schedule |
| Phải thu | Dự phòng hiện tại | IFRS 9 | Có | Dữ liệu ECL |
| TSCĐ | Chính sách hiện tại | IAS 16/36 | Có thể | Valuation/forecast |
| Thuế | Thuế hiện hành | IAS 12 | Có | Tax base |
Bảng này là cơ sở để xác định phạm vi dự án.
Bước 3: Xây Dựng IFRS Accounting Policies
Sau khi xác định khoảng cách, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách IFRS.
Ví dụ:
- Revenue recognition.
- Lease accounting.
- Financial instruments.
- Impairment.
- Provisions.
- Intangible assets.
- Deferred tax.
Chính sách cần nhất quán và có căn cứ.
Bước 4: Mapping Hệ Thống Tài Khoản
Không phải mọi tài khoản VAS đều có thể mapping 1:1 sang IFRS.
Doanh nghiệp có thể phải:
- Gộp tài khoản.
- Tách tài khoản.
- Bổ sung tài khoản.
- Tạo adjustment account.
Mapping tốt giúp quá trình VAS sang IFRS dễ tự động hóa hơn.
Bước 5: Thu Thập Và Làm Sạch Dữ Liệu
Đây là giai đoạn tốn nhiều thời gian.
Doanh nghiệp cần:
- Rà soát hợp đồng.
- Chuẩn hóa master data.
- Xử lý dữ liệu thiếu.
- Kiểm tra số dư.
- Đối chiếu dữ liệu nguồn.
Một mô hình IFRS tốt không thể được xây trên dữ liệu đầu vào kém chất lượng.
Bước 6: Lập Bút Toán Chuyển Đổi
Mỗi khoảng cách được chuyển thành adjustment.
Working paper nên thể hiện:
- Số liệu VAS.
- IFRS adjustment.
- Tax effect.
- Reclassification.
- Số liệu IFRS.
Điều này tạo audit trail rõ ràng.
Bước 7: Lập Opening IFRS Balance Sheet
Đối với doanh nghiệp lần đầu áp dụng, opening IFRS statement of financial position là bước trọng yếu.
Doanh nghiệp cần áp dụng IFRS 1 và xử lý các miễn trừ, ngoại lệ phù hợp.
Bước 8: Lập Và Kiểm Tra Báo Cáo Tài Chính IFRS
Sau khi hoàn thiện số liệu, doanh nghiệp lập:
- Statement of financial position.
- Statement of profit or loss.
- Statement of cash flows.
- Statement of changes in equity.
- Notes.
Sau đó tiến hành:
- Reconciliation.
- Review.
- Internal control.
- Audit preparation.
VAS Sang IFRS Và Bối Cảnh Việt Nam Năm 2026
Một điểm rất quan trọng đối với doanh nghiệp là phải hiểu đúng lộ trình pháp lý.
Quyết định 345/QĐ-BTC xác định giai đoạn 2022–2025 là giai đoạn tự nguyện đối với một số nhóm doanh nghiệp. Đối với giai đoạn sau năm 2025, Bộ Tài chính sẽ căn cứ kết quả triển khai, nhu cầu và mức độ sẵn sàng để quy định phương án, thời điểm áp dụng cho từng nhóm doanh nghiệp, thay vì mặc định tất cả doanh nghiệp bắt buộc IFRS ngay từ một ngày chung.
Bên cạnh đó, ngày 18/08/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 118/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/01/2027, hướng dẫn đối tượng, phạm vi và thể thức áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam.
Theo phạm vi hiện hành được công bố, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, được lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán theo quy định.
Điều này cho thấy doanh nghiệp không nên xây dựng dự án VAS sang IFRS dựa trên giả định rằng tất cả doanh nghiệp đã bắt buộc áp dụng.
Thay vào đó, cần phân biệt:
- Nghĩa vụ pháp lý hiện tại.
- Đối tượng được lựa chọn áp dụng.
- Nhu cầu reporting của công ty mẹ.
- Yêu cầu của nhà đầu tư.
- Nhu cầu IPO/M&A.
- Chiến lược dài hạn của doanh nghiệp.
Doanh Nghiệp Nào Nên Chuẩn Bị VAS Sang IFRS Sớm?
Ngay cả khi chưa thuộc đối tượng áp dụng bắt buộc, một số nhóm doanh nghiệp vẫn có lý do kinh tế để chuẩn bị sớm.
Doanh Nghiệp Có Vốn Đầu Tư Nước Ngoài
Đặc biệt với công ty con phải gửi reporting package cho công ty mẹ.
Doanh Nghiệp Chuẩn Bị IPO
Việc chuẩn hóa báo cáo từ sớm giúp giảm áp lực khi bước vào quá trình chuẩn bị thị trường vốn.
Doanh Nghiệp Đang Gọi Vốn
Nhà đầu tư quốc tế có thể yêu cầu financial information theo chuẩn quốc tế.
Doanh Nghiệp M&A
IFRS có thể hỗ trợ quá trình financial due diligence và chuẩn hóa thông tin.
Tập Đoàn Có Nhiều Công Ty Con
Một hệ thống reporting chung giúp giảm sự khác biệt giữa các đơn vị.
VAS Sang IFRS Có Làm Thay Đổi Nghĩa Vụ Thuế Không?
Không nên đồng nhất IFRS với thuế.
Doanh nghiệp có thể có:
Lợi nhuận kế toán IFRS ≠ Thu nhập tính thuế.
Việc kê khai, nộp thuế vẫn cần thực hiện theo pháp luật thuế áp dụng.
Quá trình VAS sang IFRS vì vậy phải theo dõi đồng thời:
- Số liệu IFRS.
- Số liệu phục vụ thuế.
- Chênh lệch.
- Deferred tax.
Đây là lý do hệ thống dữ liệu và reconciliation đặc biệt quan trọng.
VAS Sang IFRS Có Phải Đổi Toàn Bộ Phần Mềm Kế Toán?
Không nhất thiết.
Điều này phụ thuộc vào:
- Quy mô.
- Số lượng giao dịch.
- ERP hiện tại.
- Số công ty con.
- Tần suất báo cáo IFRS.
- Mức độ automation cần thiết.
Doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu bằng:
VAS ledger + IFRS adjustment workbook.
Doanh nghiệp lớn có thể cần:
Dual ledger + consolidation system + automated reporting.
Điều quan trọng là giải pháp phải tạo được audit trail và kiểm soát dữ liệu.
Những Sai Lầm Khi Chuyển Đổi VAS Sang IFRS
Chỉ Tập Trung Vào Bút Toán
Bút toán chỉ là kết quả cuối của quá trình phân tích.
Nếu chưa hiểu hợp đồng và dữ liệu, bút toán có thể không phản ánh đúng bản chất.
Đợi Đến Sát Thời Điểm Mới Bắt Đầu
IFRS cần dữ liệu lịch sử.
Nếu doanh nghiệp không thu thập từ trước, có thể không đủ thông tin để xây dựng mô hình.
Không Có Gap Analysis
Nếu không xác định khoảng cách, doanh nghiệp dễ đầu tư quá nhiều vào những khu vực không trọng yếu nhưng bỏ sót vấn đề lớn.
Phụ Thuộc Hoàn Toàn Vào Tư Vấn
Tư vấn có thể hỗ trợ dự án nhưng doanh nghiệp vẫn phải xây dựng năng lực nội bộ.
Nếu không, sau khi dự án kết thúc, đội ngũ nội bộ khó duy trì hệ thống.
Không Đánh Giá Tác Động Đến KPI
Thay đổi IFRS có thể ảnh hưởng:
- EBITDA.
- ROA.
- ROE.
- Debt/Equity.
- Covenant.
Do đó CFO và ban lãnh đạo cần tham gia.
Đào Tạo Nhân Sự Trong Dự Án VAS Sang IFRS
Một chương trình đào tạo hiệu quả nên được phân tầng.
Kế toán viên: tập trung ghi nhận, adjustment và working paper.
Kế toán trưởng: chính sách, kiểm soát và reporting.
CFO: tác động tài chính, KPI và vốn.
CEO: tác động chiến lược.
IT: hệ thống dữ liệu.
Các phòng ban khác: thông tin đầu vào liên quan.
Nhờ vậy, chuyển đổi VAS sang IFRS không trở thành dự án mà chỉ vài nhân viên kế toán hiểu.
Checklist Chuẩn Bị VAS Sang IFRS
Trước khi triển khai, doanh nghiệp nên tự hỏi:
- Đã xác định mục tiêu chuyển đổi chưa?
- Đã thực hiện gap analysis chưa?
- Đã xác định transition date chưa?
- Đã rà soát IFRS 1 chưa?
- Hợp đồng thuê đã được tập hợp chưa?
- Dữ liệu công nợ đủ cho IFRS 9 chưa?
- Dự báo dòng tiền có đáp ứng IAS 36 không?
- Chính sách doanh thu đã được rà soát chưa?
- Đã xác định deferred tax chưa?
- ERP có đủ dữ liệu không?
- Ai chịu trách nhiệm IFRS?
- Ai phê duyệt judgement?
- Đã chuẩn bị IFRS 18 từ năm 2027 chưa?
Nếu nhiều câu trả lời vẫn là “chưa”, doanh nghiệp nên bắt đầu bằng assessment trước khi đầu tư hệ thống lớn.
Câu Hỏi Thường Gặp Về VAS Sang IFRS
VAS Sang IFRS Có Bắt Buộc Với Tất Cả Doanh Nghiệp Năm 2026 Không?
Không.
Việc áp dụng IFRS tại Việt Nam cần căn cứ vào đối tượng, phạm vi và quy định cụ thể.
VAS Sang IFRS Có Chỉ Là Đổi Báo Cáo Không?
Không.
Quá trình này có thể ảnh hưởng chính sách kế toán, tài khoản, dữ liệu, ERP, hợp đồng, kiểm soát và nhân sự.
IFRS 1 Có Quan Trọng Khi Chuyển VAS Sang IFRS Không?
Có.
IFRS 1 điều chỉnh việc lần đầu áp dụng IFRS và là chuẩn mực quan trọng khi xây dựng opening IFRS balance sheet.
Chuyển VAS Sang IFRS Có Cần Học IFRS 9 Không?
Nếu doanh nghiệp có công cụ tài chính, khoản phải thu, khoản vay hoặc các khoản đầu tư thuộc phạm vi tương ứng, IFRS 9 là nội dung quan trọng.
IFRS 16 Có Ảnh Hưởng Nhiều Không?
Có thể.
Đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều hợp đồng thuê dài hạn.
Chuyển VAS Sang IFRS Có Phải Tính Thuế Hoãn Lại Không?
Các adjustment có thể tạo ra chênh lệch tạm thời và phát sinh deferred tax theo IAS 12, vì vậy cần được đánh giá.
IFRS 18 Khi Nào Có Hiệu Lực?
IFRS 18 áp dụng cho các kỳ báo cáo bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2027 và cho phép áp dụng sớm.
IFRS 19 Khi Nào Có Hiệu Lực?
IFRS 19 cũng có hiệu lực từ 01/01/2027 và cho phép áp dụng sớm.
Doanh Nghiệp Có Cần Đổi ERP Khi Chuyển IFRS Không?
Không phải lúc nào cũng cần đổi ERP.
Doanh nghiệp cần đánh giá khoảng cách dữ liệu trước rồi lựa chọn phương án hệ thống phù hợp.
Ai Cần Học VAS Sang IFRS?
Đối tượng phù hợp gồm:
- Kế toán tổng hợp.
- Kế toán trưởng.
- CFO.
- Kiểm toán viên.
- Financial Reporting.
- Consolidation.
- Nhân sự tài chính.
- Nhà quản lý tham gia dự án chuyển đổi.
VAS Sang IFRS Là Quá Trình Chuyển Đổi Tư Duy Tài Chính
VAS sang IFRS không đơn giản là chuyển một bộ báo cáo từ mẫu này sang mẫu khác.
Đây là quá trình giúp doanh nghiệp xem xét lại cách:
- Nhận diện giao dịch.
- Ghi nhận tài sản.
- Đánh giá nghĩa vụ.
- Xác định doanh thu.
- Đo lường rủi ro.
- Phân tích dòng tiền.
- Trình bày kết quả tài chính.
Doanh nghiệp thực hiện VAS sang IFRS hiệu quả thường phải chuẩn bị đồng thời ba yếu tố:
Con người – Dữ liệu – Hệ thống.
Nếu chỉ có kiến thức nhưng thiếu dữ liệu, doanh nghiệp khó tính toán.
Nếu có dữ liệu nhưng nhân sự không hiểu IFRS, kết quả khó được kiểm soát.
Nếu có nhân sự và dữ liệu nhưng hệ thống chưa phù hợp, quá trình báo cáo sẽ phụ thuộc quá nhiều vào thao tác thủ công.
Vì vậy, cách tiếp cận phù hợp là bắt đầu từ đánh giá hiện trạng, thực hiện gap analysis và xây dựng roadmap chuyển đổi theo mức độ ưu tiên.
Tại PT Academy, chương trình chuyển đổi VAS sang IFRS có thể giúp người học tiếp cận IFRS từ góc nhìn thực tế, hiểu khác biệt với hệ thống đang áp dụng và hình thành tư duy cần thiết để tham gia dự án chuyển đổi báo cáo tài chính.
Trong năm 2026, việc chuẩn bị càng có ý nghĩa khi IFRS 18 và IFRS 19 sẽ có hiệu lực đối với kỳ báo cáo bắt đầu từ ngày 01/01/2027.
Chuyển đổi VAS sang IFRS không bắt đầu từ việc sửa những con số trên báo cáo. Nó bắt đầu từ việc doanh nghiệp hiểu mình đang có dữ liệu gì, IFRS yêu cầu điều gì và khoảng cách giữa hai hệ thống nằm ở đâu.
PRACTICAL TRANSFORMATION ACADEMY
🏨 Địa chỉ: 244 Cống Quỳnh, Phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TP.HCM
☎️ Hotline: 0907190426
🌐 Website: www.ptacademy.edu.vn
📮 Facebook: https://www.facebook.com/ptacademy.edu/
