VAS Sang IFRS – Giải Pháp Tăng Niềm Tin Nhà Đầu Tư Quốc Tế

 

VAS Sang IFRS đang trở thành một trong những chủ đề quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập sâu hơn với thị trường tài chính quốc tế. Nếu VAS – Vietnamese Accounting Standards – là hệ thống chuẩn mực kế toán quen thuộc trong nước thì IFRS – International Financial Reporting Standards – được sử dụng rộng rãi như một ngôn ngữ chung của báo cáo tài chính trên thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, VAS Sang IFRS không đơn giản là đổi một hệ thống tài khoản hoặc chuyển số liệu từ mẫu báo cáo này sang mẫu báo cáo khác. Đây là quá trình doanh nghiệp phải đánh giá lại chính sách kế toán, hợp đồng, tài sản, công nợ, doanh thu, công cụ tài chính, dữ liệu hệ thống và cả những xét đoán được sử dụng khi lập báo cáo tài chính.

Bối cảnh tại Việt Nam cũng đang thay đổi nhanh. Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp đã được áp dụng cho các năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC và một số văn bản liên quan.

Đặc biệt, ngày 18/08/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 118/2026/TT-BTC hướng dẫn đối tượng, phạm vi và thể thức áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Đây là cập nhật rất quan trọng đối với các doanh nghiệp đang nghiên cứu lộ trình VAS Sang IFRS.

Vì vậy, doanh nghiệp cần nhìn nhận VAS Sang IFRS dưới góc độ chiến lược dài hạn: chuẩn hóa thông tin, chuẩn bị dữ liệu, nâng cấp năng lực đội ngũ và xác định đúng mình có thuộc đối tượng được lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế hay không.

VAS Sang IFRS Là Gì Và Vì Sao Không Chỉ Là Chuyển Đổi Số Liệu?

Trong thực tế, cụm từ VAS Sang IFRS thường được hiểu là quá trình chuyển báo cáo tài chính được lập theo hệ thống kế toán Việt Nam sang báo cáo phù hợp với IFRS.

Tuy nhiên, bản chất của quá trình VAS Sang IFRS sâu hơn nhiều.

Doanh nghiệp có thể phải thay đổi:

• Chính sách ghi nhận doanh thu;
• Cách đánh giá tài sản;
• Cách xác định dự phòng;
• Kế toán hợp đồng thuê;
• Ghi nhận và đo lường công cụ tài chính;
• Đánh giá suy giảm giá trị tài sản;
• Xử lý hợp nhất kinh doanh;
• Thuế thu nhập hoãn lại;
• Cách trình bày và thuyết minh báo cáo;
• Hệ thống dữ liệu phục vụ lập báo cáo.

Ví dụ, một hợp đồng thuê văn phòng trước đây chủ yếu được doanh nghiệp theo dõi thông qua chi phí thuê định kỳ có thể cần được phân tích lại theo IFRS 16.

IFRS 16 yêu cầu bên đi thuê, ngoại trừ một số trường hợp miễn trừ, ghi nhận tài sản quyền sử dụng và nghĩa vụ thuê đối với hợp đồng thuộc phạm vi chuẩn mực.

Tương tự, các khoản phải thu khách hàng không chỉ được xem xét khi thực tế phát sinh khoản nợ khó đòi. IFRS 9 sử dụng mô hình tổn thất tín dụng dự kiến, đòi hỏi doanh nghiệp đánh giá rủi ro tín dụng dựa trên thông tin phù hợp.

Do đó, VAS Sang IFRS không phải công việc có thể hoàn thành chỉ bằng vài bút toán cuối năm.

Tại Sao Doanh Nghiệp Nên Thực Hiện VAS Sang IFRS?

VAS Sang IFRS có thể mang lại giá trị lớn đối với doanh nghiệp có nhu cầu làm việc với nhà đầu tư, công ty mẹ, ngân hàng hoặc đối tác quốc tế.

Một trong những lợi ích quan trọng của VAS Sang IFRS là tăng khả năng so sánh của báo cáo tài chính.

Nhà đầu tư quốc tế thường không chỉ quan tâm doanh nghiệp đang có bao nhiêu tài sản hoặc lợi nhuận bao nhiêu. Họ còn cần hiểu chất lượng của các con số:

Doanh thu được tạo ra như thế nào?

Khoản phải thu có khả năng thu hồi hay không?

Doanh nghiệp có nghĩa vụ thuê dài hạn không?

Tài sản có dấu hiệu suy giảm giá trị hay không?

Khoản lợi nhuận hiện tại có đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi hay không?

Khi thông tin được lập theo một hệ thống chuẩn mực quen thuộc với thị trường quốc tế, quá trình phân tích có thể thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, cũng cần diễn đạt chính xác rằng việc áp dụng IFRS không tự động giúp doanh nghiệp gọi được vốn. Báo cáo tài chính chỉ là một trong nhiều yếu tố nhà đầu tư xem xét.

Giá trị của VAS Sang IFRS nằm ở việc tạo ra nền tảng thông tin có tính minh bạch, có cấu trúc và có khả năng so sánh cao hơn.

Thông Tư 118/2026/TT-BTC – Cập Nhật Quan Trọng Với VAS Sang IFRS

Đây là nội dung mới cần bổ sung mạnh vào các bài viết về VAS Sang IFRS từ thời điểm hiện nay.

Theo Thông tư 118/2026/TT-BTC, phạm vi của văn bản tập trung vào việc áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán để lập và trình bày báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất đối với doanh nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc phạm vi của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Việc xác định nghĩa vụ thuế vẫn thực hiện theo pháp luật thuế.

Thông tư quy định doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, nếu có nhu cầu, đủ khả năng và nguồn lực, được lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán để lập báo cáo tài chính hoặc báo cáo tài chính hợp nhất.

Đây là điểm rất quan trọng đối với doanh nghiệp đang chuẩn bị VAS Sang IFRS.

Không nên viết rằng:

“Bắt đầu từ năm 2027, mọi doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển sang IFRS.”

Cách diễn đạt này không chính xác.

Thông tư 118/2026/TT-BTC hiện quy định một phạm vi cụ thể và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.

Vì vậy, đối với doanh nghiệp thông thường, việc chuẩn bị VAS Sang IFRS vẫn cần dựa trên nhu cầu báo cáo, cấu trúc sở hữu, yêu cầu của công ty mẹ, nhà đầu tư và quy định pháp luật áp dụng cho chính doanh nghiệp đó.

Doanh Nghiệp Thực Hiện VAS Sang IFRS Phải Tuân Thủ Những Nguyên Tắc Nào?

Thông tư 118/2026/TT-BTC cũng đưa ra các nguyên tắc đáng chú ý.

Khi lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán, doanh nghiệp thuộc đối tượng của Thông tư phải áp dụng nguyên mẫu các chuẩn mực quốc tế có hiệu lực, không tự điều chỉnh nội dung chuẩn mực.

Việc áp dụng phải được thực hiện nhất quán trong một năm tài chính. Việc bắt đầu hoặc dừng áp dụng chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu của kỳ kế toán năm tiếp theo.

Doanh nghiệp cũng phải tuyên bố về việc tuân thủ chuẩn mực quốc tế trong bản thuyết minh báo cáo tài chính hoặc báo cáo tài chính hợp nhất.

Ngoài ra, doanh nghiệp phải gửi thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính trong vòng 30 ngày trước ngày bắt đầu hoặc dừng áp dụng chuẩn mực quốc tế.

Những quy định này cho thấy VAS Sang IFRS không nên được xem là một thử nghiệm ngắn hạn.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ về:

• Nhân sự;
• Dữ liệu;
• Quy trình;
• Hệ thống;
• Kiểm soát;
• Kiểm toán;
• Chính sách kế toán.

VAS Sang IFRS Và IFRS 1 – Điểm Khởi Đầu Không Thể Bỏ Qua

Khi một doanh nghiệp lần đầu lập báo cáo tài chính theo IFRS, IFRS 1 – First-time Adoption of International Financial Reporting Standards – là chuẩn mực đặc biệt quan trọng.

IFRS 1 yêu cầu doanh nghiệp lần đầu áp dụng phải chuẩn bị một bộ báo cáo tài chính đầy đủ cho kỳ IFRS đầu tiên cùng với thông tin so sánh của năm trước và sử dụng chính sách kế toán IFRS nhất quán cho các kỳ được trình bày. Chuẩn mực cũng có một số ngoại lệ và miễn trừ khi chuyển đổi lần đầu.

Thông tư 118/2026/TT-BTC cũng yêu cầu doanh nghiệp khi chuyển từ chế độ hoặc hệ thống chuẩn mực đang áp dụng sang chuẩn mực quốc tế phải trình bày thông tin so sánh và thuyết minh thông tin theo IFRS 1.

Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình VAS Sang IFRS.

Nếu doanh nghiệp dự kiến lập báo cáo IFRS lần đầu vào năm N, không thể chờ đến cuối năm N mới bắt đầu thu thập dữ liệu.

Doanh nghiệp có thể cần thông tin từ kỳ trước để:

• Xác định số dư đầu kỳ;
• Lập số liệu so sánh;
• Xây dựng opening IFRS statement of financial position;
• Giải thích các điều chỉnh từ hệ thống trước sang IFRS;
• Xác định ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu;
• Xác định ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Do đó, việc chuẩn bị VAS Sang IFRS càng sớm sẽ càng giảm nguy cơ thiếu dữ liệu lịch sử.

Những Khác Biệt Doanh Nghiệp Cần Phân Tích Khi VAS Sang IFRS

Không phải doanh nghiệp nào cũng có cùng mức độ chênh lệch khi VAS Sang IFRS.

Một công ty thương mại đơn giản sẽ có bài toán rất khác với tập đoàn bất động sản, ngân hàng, doanh nghiệp sản xuất lớn hoặc công ty đang thực hiện M&A.

Tuy vậy, một số nhóm thường cần đánh giá kỹ.

VAS Sang IFRS Với Doanh Thu Theo IFRS 15

IFRS 15 áp dụng mô hình ghi nhận doanh thu dựa trên hợp đồng với khách hàng.

Chuẩn mực sử dụng mô hình gồm năm bước từ xác định hợp đồng, xác định nghĩa vụ thực hiện, xác định giá giao dịch, phân bổ giá giao dịch và ghi nhận doanh thu khi nghĩa vụ được hoàn thành.

Vì vậy, doanh nghiệp thực hiện VAS Sang IFRS không nên chỉ lấy doanh thu đang được ghi nhận theo hệ thống hiện tại rồi chuyển nguyên số sang IFRS.

Cần đọc lại hợp đồng.

Ví dụ:

Một hợp đồng có bao nhiêu nghĩa vụ thực hiện?

Có khoản consideration biến đổi hay không?

Khách hàng có quyền hoàn trả không?

Doanh nghiệp là principal hay agent?

Doanh thu được ghi nhận tại một thời điểm hay theo thời gian?

Các vấn đề này có thể làm thay đổi thời điểm hoặc giá trị doanh thu.

VAS Sang IFRS Với Hợp Đồng Thuê Theo IFRS 16

IFRS 16 có thể làm thay đổi đáng kể bảng cân đối kế toán đối với doanh nghiệp thuê nhiều văn phòng, cửa hàng, nhà máy, kho hoặc thiết bị.

Đối với bên đi thuê, chuẩn mực nhìn chung yêu cầu ghi nhận:

Tài sản quyền sử dụng – Right-of-use Asset

và

Nợ thuê – Lease Liability.

Nợ thuê ban đầu được xác định dựa trên giá trị hiện tại của các khoản thanh toán thuê thuộc phạm vi tính toán.

Điều này có thể ảnh hưởng đến:

• Tổng tài sản;
• Tổng nợ;
• EBITDA;
• Chi phí tài chính;
• Khấu hao;
• Một số chỉ số tài chính.

Do đó, VAS Sang IFRS cần gắn với việc rà soát toàn bộ hợp đồng thuê chứ không chỉ dữ liệu trong sổ kế toán.

VAS Sang IFRS Với Công Cụ Tài Chính Theo IFRS 9

IFRS 9 thường là một trong những chuẩn mực khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình VAS Sang IFRS.

Không chỉ ngân hàng mới cần quan tâm đến IFRS 9.

Doanh nghiệp thông thường cũng có thể có:

• Tiền gửi;
• Khoản phải thu;
• Khoản cho vay;
• Trái phiếu;
• Đầu tư;
• Khoản vay;
• Công cụ phái sinh.

Đặc biệt với khoản phải thu khách hàng, mô hình expected credit loss yêu cầu doanh nghiệp đánh giá tổn thất tín dụng dự kiến thay vì chỉ chờ khi khoản nợ thực sự trở nên khó thu hồi.

Điều này có thể đòi hỏi dữ liệu về:

Tuổi nợ.

Lịch sử mất khả năng thanh toán.

Khả năng thu hồi.

Điều kiện kinh tế.

Đặc điểm từng nhóm khách hàng.

Đó là lý do doanh nghiệp cần xây dựng dữ liệu lịch sử đủ tốt trước khi VAS Sang IFRS.

Thông Tư 99/2025/TT-BTC Có Phải Là IFRS Không?

Không.

Đây là điểm đặc biệt cần làm rõ trong mọi dự án VAS Sang IFRS.

Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 đối với năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày đó.

Thông tư hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ, lập và trình bày báo cáo tài chính cùng nhiều nội dung khác.

Dù hệ thống kế toán Việt Nam đang tiếp tục được đổi mới theo hướng minh bạch và phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, áp dụng Thông tư 99 không có nghĩa doanh nghiệp đã áp dụng IFRS.

Đây vẫn là hai khuôn khổ khác nhau.

Vì vậy, trong dự án VAS Sang IFRS, doanh nghiệp cần phân biệt ba lớp vấn đề:

Chuẩn mực/chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng tại Việt Nam.

Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.

Pháp luật thuế Việt Nam.

Không nên đồng nhất ba hệ thống này.

VAS Sang IFRS Không Đồng Nghĩa Với Chuyển Đổi Thuế

Một sai lầm khác thường gặp khi VAS Sang IFRS là nghĩ rằng số liệu thuế cũng tự động chuyển theo.

Điều này không đúng.

Ngay tại Thông tư 118/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính nêu rõ việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp, tổ chức kinh tế vẫn thực hiện theo pháp luật về thuế.

Do đó có thể xảy ra trường hợp:

Lợi nhuận kế toán theo IFRS khác với thu nhập chịu thuế.

Doanh nghiệp cần xây dựng bảng reconciliation để theo dõi.

Ví dụ, phương pháp ghi nhận:

• Dự phòng;
• Suy giảm giá trị;
• Chi phí thuê;
• Chi phí tài chính;
• Công cụ tài chính;
• Thuế hoãn lại

có thể tạo ra những khác biệt cần được kiểm soát.

Vì vậy, mục tiêu của VAS Sang IFRS là nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, không phải “chuyển sang IFRS để giảm thuế”.

Lợi Ích Cụ Thể Khi VAS Sang IFRS

Việc thực hiện VAS Sang IFRS có thể tạo ra nhiều giá trị nếu doanh nghiệp thực sự có nhu cầu sử dụng báo cáo quốc tế.

Trước hết là khả năng giao tiếp với nhà đầu tư.

Một nhà đầu tư đã quen với IFRS có thể dễ dàng phân tích báo cáo hơn nếu doanh nghiệp sử dụng cùng một nền tảng báo cáo.

Thứ hai là hỗ trợ hoạt động M&A.

Khi doanh nghiệp chuẩn bị bán cổ phần hoặc mua lại doanh nghiệp khác, quá trình due diligence thường xem xét rất kỹ:

• Chất lượng doanh thu;
• Chất lượng tài sản;
• Khoản phải thu;
• Nghĩa vụ thuê;
• Nợ tiềm tàng;
• Công cụ tài chính;
• Giá trị hợp lý;
• Goodwill;
• Khả năng tạo dòng tiền.

Doanh nghiệp đã chuẩn bị tốt VAS Sang IFRS và có hệ thống dữ liệu rõ ràng thường thuận lợi hơn khi giải trình.

Thứ ba là nâng cao năng lực của đội ngũ.

Người làm IFRS cần phát triển tư duy vượt ra ngoài bút toán kế toán.

Họ phải đọc hợp đồng, sử dụng xét đoán nghề nghiệp, hiểu mô hình kinh doanh, đánh giá rủi ro và phối hợp với nhiều phòng ban.

Thách Thức Khi Doanh Nghiệp Chuyển Đổi VAS Sang IFRS

Mặc dù mang lại nhiều giá trị, VAS Sang IFRS cũng đặt ra không ít thách thức.

Khó khăn đầu tiên là dữ liệu.

Nhiều doanh nghiệp chỉ lưu dữ liệu theo đúng nhu cầu kế toán hiện tại.

Trong khi quá trình VAS Sang IFRS có thể yêu cầu những thông tin chưa từng được thu thập.

Ví dụ, IFRS 16 cần chi tiết hợp đồng thuê.

IFRS 9 cần dữ liệu rủi ro tín dụng.

IFRS 15 cần dữ liệu và điều khoản hợp đồng.

IAS 36 về suy giảm tài sản có thể cần dự báo dòng tiền và tỷ lệ chiết khấu.

Khó khăn thứ hai là nhân sự.

Nếu kế toán chỉ quen xử lý theo tài khoản và mẫu biểu, việc VAS Sang IFRS sang một hệ thống yêu cầu nhiều xét đoán có thể mất thời gian.

Khó khăn thứ ba là công nghệ.

Tuy nhiên, cần sửa lại nhận định trong bài cũ rằng “nâng cấp phần mềm kế toán là điều bắt buộc”.

Không phải mọi dự án VAS Sang IFRS đều bắt buộc thay phần mềm.

Doanh nghiệp cần thực hiện gap assessment trước.

Có thể hệ thống hiện tại vẫn đáp ứng được nếu bổ sung dữ liệu và reporting layer.

Ngược lại, nếu ERP không thể lưu các trường dữ liệu cần thiết thì doanh nghiệp mới cần nâng cấp hoặc thay đổi hệ thống.

Lộ Trình 7 Bước Thực Hiện VAS Sang IFRS Hiệu Quả

Bước 1: Xác Định Mục Tiêu VAS Sang IFRS

Doanh nghiệp phải biết vì sao mình cần IFRS.

Do công ty mẹ yêu cầu?

Do chuẩn bị gọi vốn?

Do M&A?

Do chuẩn bị trở thành thành viên Trung tâm tài chính quốc tế?

Hay chỉ muốn nâng cao năng lực đội ngũ?

Mục tiêu VAS Sang IFRS khác nhau sẽ dẫn đến phạm vi dự án khác nhau.

Bước 2: Thực Hiện Gap Analysis Khi VAS Sang IFRS

So sánh chính sách kế toán hiện tại với yêu cầu IFRS.

Xác định những chuẩn mực có tác động lớn.

Một doanh nghiệp bán lẻ có thể đặc biệt quan tâm IFRS 16.

Doanh nghiệp có nhiều khoản phải thu có thể tập trung IFRS 9.

Doanh nghiệp dự án cần phân tích kỹ IFRS 15.

Tập đoàn có nhiều công ty con cần ưu tiên IFRS 10 và các chuẩn mực hợp nhất.

Gap Analysis là một trong những bước nền tảng giúp doanh nghiệp VAS Sang IFRS có trọng tâm và tránh đầu tư dàn trải.

Bước 3: Đánh Giá Tác Động Đến Báo Cáo Tài Chính

Không chỉ xác định khác biệt về kỹ thuật.

Doanh nghiệp cần lượng hóa sơ bộ tác động của VAS Sang IFRS đến:

• Tổng tài sản;
• Tổng nợ;
• Vốn chủ sở hữu;
• Lợi nhuận;
• EBITDA;
• Hệ số nợ;
• Covenant với ngân hàng;
• KPI quản trị.

Một thay đổi kế toán có thể tác động đến cả quyết định kinh doanh.

Bước 4: Chuẩn Hóa Dữ Liệu Cho VAS Sang IFRS

Đây thường là phần tốn nhiều thời gian nhất.

Doanh nghiệp cần xác định:

Dữ liệu nào đã có?

Dữ liệu nào thiếu?

Dữ liệu nằm ở phòng ban nào?

Có đủ dữ liệu lịch sử không?

Có thể trích xuất tự động không?

Khi thiếu dữ liệu lịch sử, việc VAS Sang IFRS lần đầu trở nên phức tạp hơn đáng kể.

Bước 5: Đào Tạo Đội Ngũ VAS Sang IFRS

Một dự án VAS Sang IFRS sẽ khó bền vững nếu chỉ phụ thuộc vào tư vấn bên ngoài.

Doanh nghiệp cần xây dựng năng lực nội bộ.

Đội ngũ tài chính – kế toán nên được đào tạo các chuẩn mực trọng yếu như:

• IFRS 1;
• IFRS 9;
• IFRS 15;
• IFRS 16;
• IFRS 10;
• IFRS 3;
• IFRS 13;
• IAS 12;
• IAS 36.

Người học cũng nên cập nhật IFRS 18 – chuẩn mực mới về trình bày và thuyết minh báo cáo tài chính.

Bước 6: Lập Báo Cáo VAS Sang IFRS Chạy Thử

Trước khi áp dụng chính thức, doanh nghiệp nên lập một bộ báo cáo tài chính thử nghiệm.

Điều này giúp phát hiện:

• Dữ liệu thiếu;
• Bút toán điều chỉnh chưa hợp lý;
• Công thức chưa chính xác;
• Quy trình closing quá chậm;
• Phòng ban chưa phối hợp tốt;
• Thuyết minh còn thiếu thông tin.

Chạy thử VAS Sang IFRS càng sớm, áp lực trong kỳ chính thức càng thấp.

Bước 7: Chuẩn Hóa Quy Trình VAS Sang IFRS Và Kiểm Soát

Sau khi chạy thử, doanh nghiệp cần biến dự án thành quy trình vận hành.

Xây dựng:

Closing checklist.

Accounting policy manual.

Reconciliation.

Adjustment entries.

Danh mục dữ liệu.

Phân quyền.

Kiểm soát nội bộ.

Lịch báo cáo.

Khi đó, VAS Sang IFRS mới thực sự trở thành một phần của hệ thống tài chính thay vì một file Excel được tạo ra vào cuối năm.

>>> Xem thêm : VAS Sang IFRS – Cần Chuẩn Bị Gì Để Triển Khai Hiệu Quả ?

IFRS 18 – Nội Dung Cần Đưa Vào Kế Hoạch VAS Sang IFRS Từ 2026

Một cập nhật quốc tế rất quan trọng là IFRS 18 – Presentation and Disclosure in Financial Statements.

IFRS 18 có hiệu lực đối với kỳ báo cáo năm bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2027, được phép áp dụng sớm và thay thế IAS 1 về trình bày báo cáo tài chính.

IFRS 18 bổ sung các yêu cầu mới đáng chú ý về báo cáo kết quả kinh doanh, bao gồm hai subtotal được xác định rõ hơn:

Operating profit

và

Profit before financing and income taxes.

Chuẩn mực cũng đưa ra yêu cầu liên quan đến Management-defined Performance Measures.

Vì vậy, doanh nghiệp triển khai VAS Sang IFRS trong năm 2026 không nên chỉ xây dựng hệ thống dựa trên cấu trúc IFRS trước đây rồi đến năm 2027 lại sửa đổi.

Ngay từ giai đoạn thiết kế Chart of Accounts, mapping và reporting package, doanh nghiệp nên xem xét tác động của IFRS 18.

VAS Sang IFRS Và Chuyển Đổi Số Tài Chính

Một giá trị ít được nhắc đến của VAS Sang IFRS là cơ hội làm sạch dữ liệu.

Khi doanh nghiệp bắt đầu phân tích IFRS, nhiều vấn đề trong hệ thống hiện tại có thể được phát hiện.

Ví dụ:

Mã khách hàng không thống nhất.

Hợp đồng thuê không được quản lý tập trung.

Dữ liệu tài sản không đầy đủ.

Khoản phải thu không có lịch sử tuổi nợ rõ ràng.

Thông tin giữa phần mềm bán hàng và kế toán không khớp.

Đây là thời điểm thích hợp để doanh nghiệp chuẩn hóa:

ERP.

Chart of Accounts.

Master Data.

Data Warehouse.

Reporting Dashboard.

Quy trình closing.

Automation.

Do đó, VAS Sang IFRS có thể được kết hợp với dự án chuyển đổi số tài chính thay vì triển khai riêng biệt.

VAS Sang IFRS Và Năng Lực Của CFO, Kế Toán Trưởng

Ở cấp độ quản lý, VAS Sang IFRS không chỉ là kiến thức dành cho kế toán viên.

CFO và kế toán trưởng cần hiểu tác động của chuẩn mực đến quyết định kinh doanh.

Ví dụ, việc ghi nhận thêm nghĩa vụ thuê có thể thay đổi chỉ số nợ.

Dự phòng tổn thất tín dụng có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Impairment có thể làm giảm giá trị tài sản.

Business combination có thể phát sinh goodwill.

Deferred tax có thể xuất hiện khi cơ sở kế toán và cơ sở thuế khác nhau.

Một CFO hiểu rõ VAS Sang IFRS có khả năng giải thích những thay đổi này cho CEO, Hội đồng quản trị, nhà đầu tư và ngân hàng.

Đây cũng chính là lý do VAS Sang IFRS cần được nhìn dưới góc độ quản trị thay vì chỉ là nhiệm vụ của phòng kế toán.

Những Sai Lầm Thường Gặp Khi VAS Sang IFRS

Sai lầm phổ biến nhất là bắt đầu VAS Sang IFRS quá muộn.

Đến thời điểm công ty mẹ yêu cầu báo cáo mới bắt đầu thu thập dữ liệu.

Sai lầm thứ hai là chỉ giao dự án VAS Sang IFRS cho phòng kế toán.

Trong khi dữ liệu có thể nằm ở pháp chế, kinh doanh, quản lý tài sản, treasury hoặc IT.

Sai lầm thứ ba là dùng một file mapping cố định rồi cho rằng đã chuyển đổi xong.

Nhiều khác biệt IFRS không thể xử lý chỉ bằng mapping tài khoản.

Sai lầm thứ tư là không đào tạo nhân sự nội bộ.

Doanh nghiệp trở nên phụ thuộc hoàn toàn vào tư vấn bên ngoài.

Sai lầm thứ năm là nhầm báo cáo IFRS với báo cáo thuế.

Hai hệ thống có mục tiêu khác nhau.

Sai lầm cuối cùng là không cập nhật chuẩn mực mới.

Đặc biệt, IFRS 18 đã cận thời điểm hiệu lực từ năm 2027 và cần được đưa vào kế hoạch VAS Sang IFRS ngay từ hiện tại.

VAS Sang IFRS – Giải Pháp Nâng Tầm Năng Lực Tài Chính Doanh Nghiệp

Thực hiện VAS Sang IFRS không nên được quảng bá đơn giản như một cách để doanh nghiệp “có báo cáo đẹp hơn”.

Giá trị thực sự của VAS Sang IFRS nằm ở khả năng hiểu rõ hơn bản chất tài chính.

Doanh nghiệp phải nhìn lại:

Tài sản thực sự tạo ra bao nhiêu giá trị?

Khoản phải thu có rủi ro đến đâu?

Hợp đồng thuê tạo ra nghĩa vụ nào?

Doanh thu có bền vững không?

Tài sản có bị suy giảm giá trị không?

Những nghĩa vụ nào chưa được phản ánh đầy đủ?

Khi những câu hỏi này được giải quyết bằng dữ liệu và nguyên tắc nhất quán, chất lượng quản trị tài chính cũng được nâng lên.

Đây là lợi ích lâu dài hơn rất nhiều so với mục tiêu chỉ hoàn thành một bộ báo cáo tài chính.

Ai Nên Chuẩn Bị VAS Sang IFRS Từ Bây Giờ?

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần triển khai một dự án VAS Sang IFRS toàn diện ngay lập tức.

Tuy nhiên, một số nhóm nên chuẩn bị sớm:

Doanh nghiệp thuộc hoặc dự kiến tham gia hệ sinh thái Trung tâm tài chính quốc tế.

Doanh nghiệp có công ty mẹ sử dụng IFRS.

Doanh nghiệp FDI phải cung cấp reporting package cho tập đoàn.

Doanh nghiệp chuẩn bị IPO hoặc huy động vốn quốc tế.

Tập đoàn thực hiện M&A thường xuyên.

Doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài.

Doanh nghiệp muốn phát triển đội ngũ CFO, kế toán trưởng và tài chính theo chuẩn quốc tế.

Đối với nhóm chưa có yêu cầu lập báo cáo IFRS ngay, doanh nghiệp vẫn có thể bắt đầu VAS Sang IFRS bằng đào tạo và gap assessment.

Chi phí của bước chuẩn bị này thường thấp hơn nhiều so với việc phải triển khai toàn bộ dự án trong thời gian rất ngắn.

VAS Sang IFRS – Nền Tảng Cho Niềm Tin Và Phát Triển Toàn Cầu

Có thể khẳng định rằng VAS Sang IFRS đang bước sang một giai đoạn mới tại Việt Nam.

Năm 2026 không chỉ có Thông tư 99/2025/TT-BTC đã đi vào áp dụng đối với chế độ kế toán doanh nghiệp, mà Bộ Tài chính còn chính thức ban hành Thông tư 118/2026/TT-BTC về áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 đối với phạm vi đối tượng mà Thông tư quy định.

Điều này cho thấy doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “IFRS còn rất xa” sang tư duy chuẩn bị VAS Sang IFRS có kế hoạch.

Tuy nhiên, chuẩn bị không có nghĩa là mọi doanh nghiệp phải lập tức bỏ hệ thống hiện tại và chuyển hoàn toàn sang IFRS.

Doanh nghiệp cần xác định đúng:

Mình thuộc đối tượng nào?

Mục tiêu sử dụng báo cáo là gì?

Chuẩn mực nào có ảnh hưởng lớn nhất?

Dữ liệu hiện tại đã đủ chưa?

Nhân sự có đủ năng lực không?

Hệ thống có cần thay đổi không?

Khoảng thời gian triển khai thực tế là bao lâu?

Một lộ trình VAS Sang IFRS hiệu quả phải bắt đầu từ những câu hỏi đó.

Đối với đội ngũ kế toán – tài chính, quá trình VAS Sang IFRS cũng tạo ra cơ hội rất lớn để nâng cao năng lực chuyên môn.

Người làm nghề không còn chỉ biết ghi nhận nghiệp vụ.

Họ phải hiểu hợp đồng.

Hiểu dòng tiền.

Hiểu rủi ro.

Hiểu giá trị thời gian của tiền.

Hiểu giá trị hợp lý.

Hiểu cách một giao dịch tác động đến báo cáo và quyết định của nhà đầu tư.

Đó chính là bước chuyển từ tư duy kế toán ghi nhận sang tư duy tài chính và báo cáo quốc tế.

Vì vậy, VAS Sang IFRS không chỉ là bài toán chuyển đổi chuẩn mực.

Nếu được chuẩn bị đúng, VAS Sang IFRS còn là cơ hội để doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu, nâng cấp hệ thống, xây dựng đội ngũ tài chính chuyên nghiệp và tạo nền tảng tốt hơn cho quá trình huy động vốn, hợp tác quốc tế, M&A và phát triển dài hạn.

VITALITY CONSULTING PRACTICES GROUP

🏨 Địa chỉ: Tòa nhà Thiên Phước lầu 6, 244 Cống Quỳnh, Phường Bến Thành, TP.HCM

☎️ Hotline: 0907 190 426 – 0904 311 606

📮 Facebook: https://www.facebook.com/vcpgroup

🌐Website: https://vcpg.vn/